α)  ΓΕΝΙΚΗ ΑΠΑΛΛΑΓΗ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΥΘΥΝΗ

Γενικά ο μεταφορέας απαλλάσσεται από το σύνολο, ή μέρος της ευθύνης, εάν αποδείξει ότι η αιτία, ή μία από τις αιτίες της απώλειας, ζημίας, ή καθυστέρησης, δεν οφείλεται σε υπαιτιότητα, ή σε υπαιτιότητα του προσώπου, που χρησιμοποίησε κατά την μεταφορά.

β) ΕΙΔΙΚΗ ΑΠΑΛΛΑΓΗ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΥΘΥΝΗ

Ο μεταφορέας απαλλάσσεται από το σύνολο, ή μέρος της ευθύνης, αν ένα, ή περισσότερα, γεγονότα συμβούν από.

Α. Κινδύνους της θάλασσας (perils of the seas).

α) Η ακαταλληλότητα του πλοίου για θαλασσοπλοΐα και οι κίνδυνοι στη θάλασσα αποτελούν έννοιες συνδεόμενες μεταξύ τους, καθώς η καταλληλότητα του πλοίου συνίσταται εν μέρει και στην ικανότητά του να αντιμετωπίζει τα αναμενόμενα φυσικά φαινόμενα. Από την άλλη μεριά έντονα και απρόβλεπτα καιρικά φαινόμενα είναι συνήθως ικανά να υπερνικήσουν την φυσική δύναμη ενός κατάλληλου πλοίου για θαλασσοπλοΐα. Κατά συνέπεια η εξαίρεση δεν εφαρμόζεται, όταν η ζημία του φορτίου οφείλεται σε συνήθεις κινδύνους εμφανιζόμενους κατά την διάρκεια του πλου.

β) Αντίθετα, όταν η ζημία λαμβάνει χώρα κάτω από συνθήκες που έχουν ασυνήθη (όχι όμως απαραίτητα και υπερφυσική) ένταση και επικινδυνότητα, τότε ο μεταφορέας δικαιούται να επικαλεσθεί την πλήρη απαλλαγή του από την ευθύνη.

γ) Η επίκληση της απαλλαγής δεν επιτρέπεται στην περίπτωση επίδειξης αμελούς συμπεριφοράς κατά την εκπλήρωση των επιβαλλομένων υποχρεώσεών του.

δ) Κατά συνέπεια δεν υπέχει ευθύνη, αν αποδείξει ότι η ζημία προκλήθηκε λόγω δυσμενών και απρόβλεπτων καιρικών φαινομένων, ακόμα κι αν το αίτιο της ζημίας είναι άγνωστο. Εάν όμως αποδειχθεί πως η ζημία προέκυψε κατά την διάρκεια ευνοϊκών καιρικών συνθηκών, τότε τεκμαίρεται ότι οφείλεται σε ακαταλληλότητα του πλοίου για θαλασσοπλοΐα και κατά συνέπεια δεν δύναται να απαλλαγεί από την ευθύνη.

Β. Ανωτέρα βία (act of God).

Ανωτέρα βία χαρακτηρίζεται οποιοδήποτε τυχερό γεγονός, του οποίου η επέλευση, από την φύση του, είναι για τις ανθρώπινες δυνάμεις απρόβλεπτη και αναπότρεπτη.

Γ. Πολεμική ενέργεια (act of war).

Δ. Πράξεις τρομοκρατών, πειρατών, επαναστατών (public enemies, terrorists, pirates, riots).

Ε. Ενέργειες κρατικών αρχών, συλλήψεις, κατασχέσεις

ΣΤ. Καραντίνα (quarantine).

Δηλαδή από περιορισμό για κάποιο χρονικό διάστημα όσων εμπορευμάτων προέρχονται από περιοχές που έχουν εξαπλωθεί μολυσματικές ασθένειες.

Ζ. Απεργίες ή Ανταπεργίες (strikes and lockouts).

Η. Προσπάθεια διάσωσης ανθρώπου ή περιουσίας στη θάλασσα (saving life or property at sea).

Θ. Ανεπάρκεια συσκευασίας του φορτίου (insufficiency of packing).

Ι. Μη αξιοπλοΐα του πλοίου (unseaworthiness), με την προϋπόθεση ότι ο μεταφορέας έχει δείξει την δέουσα επιμέλεια (due diligence) για να το διατηρήσει αξιόπλοο.

α) Η μη αξιοπλοΐα του πλοίου, ιδιαίτερα η έννοια του «κεκρυμμένου ελαττώματος» είναι δυσχερής. Λόγω της γενικής υποχρέωσης του μεταφορέα, να εκτελέσει την μεταφορά με την απαιτούμενη επιμέλεια που επιβάλλουν οι συνθήκες του ταξιδιού, ο μεταφορέας ευθύνεται, εφ όσον αποδειχθεί ότι το ελάττωμα του πλοίου που προκάλεσε την ζημία, οφειλόταν στην παράλειψή του να εκτελέσει επισκευές στο πλοίο κατά την διάρκεια του πλου.

β) Αν η ζημία προκλήθηκε λόγω της ανικανότητας του πληρώματος, παρά το γεγονός ότι αυτό διαθέτει τα αναγκαία πιστοποιητικά ειδίκευσης, είναι δυνατόν να θεωρηθεί πως η ζημία του φορτίου οφείλεται σε «κεκρυμμένο ελάττωμα» του πλοίου, γιατί ο μεταφορέας, δικαιούμενος να εμπιστεύεται την κρίση των αρμοδίων οργάνων για την αξιολόγηση των ικανοτήτων των μελών του πληρώματος, δεν είναι υποχρεωμένος να προβεί προσωπικά σε λεπτομερή έλεγχο του επιπέδου ειδίκευσής τους. Κατά συνέπεια η εμφάνιση οποιουδήποτε ελαττώματος εν μέσω του πλου θα πρέπει να θεωρηθεί ότι εντάσσεται στην έννοια του «κεκρυμμένου ελαττώματος» του πλοίου

γ) Ο μεταφορέας φέρει το βάρος να αποδείξει, πως επέδειξε την δέουσα επιμέλεια κατά την εκτέλεση της υποχρέωσής του, να διαθέσει πλοίο κατάλληλο για θαλασσοπλοΐα.

ΙΑ. Εσωτερικά ελαττώματα του φορτίου.

Τα ελαττώματα του φορτίου συνδέεται άμεσα με την ιδιοσυστασία του μεταφερομένου εμπορεύματος, καθώς και με τη φυσική τους τάση για αλλοιώσεις (όπως ψάρια ή φρούτα)  ή απομείωση - φύρα (όπως πετρέλαιο, σιτάρι ) αρκεί η μείωση της ποσότητας να μην υπερβαίνει τα συνήθη όρια που αναγνωρίζονται σύμφωνα με τις ναυτιλιακές συνήθειες που διαμορφώνονται κατά τόπους.

ΙΒ. Ελαττώματα εξοπλισμού του πλοίου που δεν ανακαλύπτονται με την πρέπουσα επιμέλεια (inherent vice of cargo or latent defects not discoverable by due diligence).

ΙΓ. Σε περίπτωση πυρκαγιάς.

Εφ όσον ο μεταφορέας αποδείξει, ότι έλαβε όλα τα αναγκαία μέτρα ώστε το πλοίο του να είναι κατάλληλο για θαλασσοπλοΐα κατά την έναρξη του πλου, δεν ευθύνεται στην περίπτωση εκδήλωσης πυρκαγιάς,

ΙΔ. Στην περίπτωση ναυτικού λάθους (nautical error).

α) Στην περίπτωση ναυτικού λάθους είναι σχετικά δύσκολο να διακριθούν τα όρια ανάμεσα στη διαχείριση του πλοίου που αποτελεί ναυτικό λάθος «nautical error» και τον χειρισμό του φορτίου που αποτελεί εμπορικό λάθος (management and handling of the cargo) που αποτελεί «commercial error».

β) Ο μεταφορέας δύναται να αποφύγει την ευθύνη, εφ όσον αποδείξει πως η αμελής συμπεριφορά αφορά άμεσα στην ασφάλεια του πλοίου και όχι στην διατήρηση του φορτίου.

Αν παρόλα αυτά, τόσο το πλοίο όσο και το φορτίο υποστούν ζημία από την ίδια αμελή συμπεριφορά του πληρώματος, τότε ο μεταφορέας συνήθως απαλλάσσεται της ευθύνη.

ΙΕ. Σε περίπτωση παρέκκλισης του πλοίου.

Αν το φορτίο χαθεί, ή πάθει ζημία, εξ αιτίας της παρέκκλισης (deviation) του πλοίου, ο μεταφορέας απαλλάσσεται της ευθύνης με την προϋπόθεση ότι η παρέκκλιση έγινε με σκοπό την διάσωση ζωής, ή περιουσίας στη θάλασσα, ή, αν η παρέκκλιση κριθεί ότι ήταν δικαιολογημένη (reasonable) για οποιοδήποτε λόγο.

ΙΣΤ. Μεταφορά ζώντων ζώων.

Ο μεταφορέας απαλλάσσεται της ευθύνης, όταν η ζημία οφείλεται σε ειδικούς κινδύνους, που συνδέονται με μεταφορές ζώντων ζώων.