Αβαρία, χαρακτηρίζεται  οποιαδήποτε  έκτακτη,  ηθελημένη και  εύλογη  πράξη  θυσίας,  ή  δαπάνες,  σε  στιγμές  κοινού θαλασσίου κινδύνου προς διάσωση του πλοίου, του φορτίου και του ναύλου. Η αβαρία ρυθμίζεται από τους «Κανόνες Υόρκης-Αµβέρσας» (York Antwerp Rules) ως ισχύουν με την τελευταία τροποποίηση του 2004.

Στοιχεία γενικής αβαρίας

Οι επερχόμενες ζημίες και δαπάνες να είναι έκτακτες. Συνεπώς ζημίες από συνήθεις φορτοεκφορτώσεις πλοίων δεν αποτελούν κοινή αβαρία.

Οι ζημίες και δαπάνες να γίνουν εκούσια κατόπιν εύλογης κρίσης. Ζημίες και δαπάνες που προήλθαν από τυχαίο γεγονός, ή ανωτέρα βία δεν αποτελούν αβαρία, όπως και ζημίες και δαπάνες ένεκα αδικαιολόγητου φόβου του Πλοιάρχου που θυσίασε μέρος του φορτίου.

Οι ζημίες και δαπάνες που προέρχονται από κοινού για το πλοίο και το φορτίο. Δεν χαρακτηρίζεται αβαρία οποιαδήποτε ζημία, ή δαπάνη σε πλοίο που ταξιδεύει υπό έρμα, γιατί ακριβώς δεν υφίσταται φορτίο, αλλά μόνο το πλοίο.

Συνήθεις περιπτώσεις αβαριών

Εκούσια εκβολή μέρους του μεταφερόμενου φορτίου στη θάλασσα. Στη περίπτωση αυτή πρέπει να εκβάλλονται τα λιγότερο αναγκαία, στη συνέχεια τα βαρύτερα και μικρότερης αξίας. Στη συνέχεια όλα όσα φέρονται επί του κυρίου καταστρώματος και  εφόσον συντρέχουν ακόμη ανάγκες τα υπόλοιπα.

Η οποιαδήποτε έκτακτη δαπάνη που γίνεται προς αποφυγή, ή μείωση μεγαλύτερης που θα θεωρούταν αβαρία, και μέχρι του ποσού που θα έφθανε η αποφευχθείσα.

Ζημίες και έκτακτες δαπάνες που έγιναν μεν προς αποτροπή κινδύνου που όμως οφείλονται σε ελάττωμα του πλοίου, ή του φορτίου, ή σε πταίσμα πλοιάρχου, ή και σε πταίσμα του δικαιούχου του φορτίου.

Οι μισθοί και τα έξοδα τροφοδοσίας του πλοιάρχου και όλου του πληρώματος και οποιεσδήποτε άλλες δαπάνες από κωλυσιπλοΐα, ή παρεμπόδιση απόπλου κατόπιν διαταγής Πολιτείας, λόγω πολέμου, ή επανάστασης, ή άλλης παρεμφερούς αιτίας.

Οι μισθοί και τα έξοδα τροφοδοσίας πλοιάρχου - πληρώματος σε λιμένα αναγκαστικής προσόρμισης προς εκτέλεση απαραίτητων επισκευών για τη συνέχιση του πλου, όταν αυτές οι επισκευές συνιστούν κοινή αβαρία.

ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΑΒΑΡΙΑΣ

Αμέσως μετά από κάθε αβαρία συντάσσεται ο κανονισμός συνεισφορών. Ο κανονισμός αυτός περιλαμβάνει τον τρόπο αποζημιώσεων των θυσιών που έγιναν προς το συμφέρον του πλοίου και του φορτίου μεταξύ των οποίων και κατανέμεται η συνολική αξία των θυσιών. Ο έχων την κυριότητα των θυσιασθέντων συμμετέχει αναλογικά και αυτός, συμπεριλαμβανόμενος μαζί με τους λοιπούς συνεισφέροντες. Ο Κανονισμός συντάσσεται υπό την επιμέλεια του πλοιάρχου, ή κάποιου εκ των ενδιαφερομένων, από τους διακανονιστές  αβαριών (Adjusters), στον λιμένα εκφόρτωσης του διασωθέντος φορτίου, ή στον λιμένα αναγκαστικής προσέγγισης και διακοπής του πλου.

ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΣΥΝΕΙΣΦΟΡΑΣ

Στην συνεισφορά συμμετέχουν τόσο οι κύριοι των διασωθέντων όσο και οι κύριοι των θυσιασθέντων πραγμάτων. Για τον καθορισμό του ποσού της συνεισφοράς εκάστου μέρους συγκροτούνται λογιστικά δύο ομάδες η «παθητική» και η «ενεργητική». Στην παθητική συμμετέχουν οι κύριοι των πραγμάτων που κινδύνευσαν κατά το χρόνο της θυσίας. Συνεπώς σε αυτή συμμετέχουν τόσο οι κύριοι των διασωθέντων όσο κι εκείνοι των θυσιασθέντων. Στην ενεργητική  μετέχουν μόνο οι κύριοι των πραγμάτων που θυσιάστηκαν ή υπέστησαν ζημίες.

 Η συμμετοχή της κάθε ομάδας γίνεται ως ακολούθως

Το πλοίο συνεισφέρει με όλη την αξία του

Ο οφειλόμενος ναύλος, που έχει συμφωνηθεί και παραμένει ακαθάριστος, συμμετέχει κατά τα 2/3 αυτού.

Οι συμμετέχουσες στην συνεισφορά αξίες, δηλαδή του πλοίου και φορτίου υπολογίζονται κατ΄ αναλογία της τρέχουσας αξίας τους στο λιμένα που εκφορτώνονται τα διασωθέντα, αφαιρουμένων βέβαια των εξόδων εκφόρτωσης, δασμοί, τέλη και παρεμφερή βάρη.

Τα προοριζόμενα για το πλοίο εφόδια, τρόφιμα καθώς και οι αποσκευές πληρώματος ή επιβατών συμμετέχουν στην συνεισφορά μόνο όταν θυσιάστηκαν ή υπέστησαν ζημίες. Στην περίπτωση όμως που έχουν διασωθεί δεν συνεισφέρουν.

Φορτίο, που φορτώθηκε εν αγνοία του Πλοιάρχου δεν γίνεται δεκτό στη συνεισφορά. ν όμως έχει διασωθεί συμμετέχει επί της αξίας του υποχρεωτικά.

Φορτίο, που φορτώθηκε στο κατάστρωμα, αν διασωθεί, συνεισφέρει υποχρεωτικά, αδιάφορα αν είχε συναινέσει ή όχι ο φορτωτής για την φόρτωση στο κατάστρωμα. Αν όμως θυσιάστηκε ή υπέστη ζημίες και η φόρτωση στο κατάστρωμα έγινε χωρίς την έγγραφη συναίνεση του δικαιούχου τότε συνεισφέρουν εξ ολοκλήρου.