Η σύμβαση εσωτερικής (εθνικής) θαλάσσιας μεταφοράς επιβάτη διέπεται  από τις διατάξεις περί ολικής ή μερικής ναυλώσεως των ειδικών διατάξεων του ΚΙΝΔ (άρθρα 174-189 ΚΙΝΔ) και συμπληρωματικά από τα άρθρα 107-173 ΚΙΝΔ, από τον Κώδικα νομοθεσίας θαλάσσιων ενδομεταφορών και δικαιωμάτων επιβατών, που κυρώθηκε με το άρθρο πρώτο του ν. 4948/2022, από Κανονισμό (Ε.Ε.) 1177/2010 και στο μέτρο  που συντρέχουν οι όροι της αδικοπραξίας από τις διατάξεις των άρθρων 914 επ. ΑΚ.

Σημείωση

 Οι διατάξεις του ΚΙΝΔ για τη ναύλωση αποδίδουν στην ουσία τις ρυθμίσεις της Διεθνούς Σύμβασης των Βρυξελλών του 1924 για την ενοποίηση ορισμένων νομικών κανόνων σχετικά με τις φορτωτικές (Κανόνες Χάγης), που αφορούν την θαλάσσια μεταφορά πραγμάτων, η οποία κυρώθηκε, μαζί με τις τροποποιήσεις του 1963 (Κανόνες του Βίσμπυ) και τα δύο τροποποιητικά της Πρωτόκολλα των ετών 1968 και 1979, με το ν. 2107/1992 (ΜονΕφΠειρ 28/20190).

Α. Σύμβαση θαλάσσιας μεταφοράς

Σύμφωνα με το άρθρο 28 του ν. 4948/2022, που κύρωσε τον Κώδικα νομοθεσίας θαλάσσιων ενδομεταφορών και δικαιωμάτων επιβατών, η σύμβαση θαλάσσιας μεταφοράς είναι η σύμβαση η οποία συνάπτεται μεταξύ του μεταφορέα ή/και του εκδότη, αφ ενός και του επιβάτη αφ ετέρου και με την οποία ο μεταφορέας αναλαμβάνει, κατά περίπτωση, την υποχρέωση μεταφοράς του επιβάτη, των αποσκευών του και του οχήματός του στον τόπο προορισμού, σύμφωνα με τους ειδικότερους όρους και τις προϋποθέσεις των κειμένων διατάξεων και του αποδεικτικού της μεταφοράς εγγράφου, ιδίως εισιτηρίου, απόδειξης μεταφοράς οχήματος.

Σημειώσεις

α) «Μεταφορέας» είναι το φυσικό ή νομικό πρόσωπο, το οποίο παρέχει υπηρεσίες θαλάσσιας μεταφοράς.

β) «Επιβάτης» είναι ο χρήστης των υπηρεσιών θαλάσσιας μεταφοράς.

γ) Η σύμβαση της θαλάσσιας μεταφοράς καταρτίζεται με απλή συμφωνία των συμβαλλομένων και αποδεικνύεται με την έκδοση εισιτηρίου στον επιβάτη, ή την απόδειξη μεταφοράς οχήματος (άρθρο 29 του ν. 4948/2022,).

δ) «Εισιτήριο» είναι το έγκυρο έγγραφο που χρησιμεύει ως αποδεικτικό της σύμβασης θαλάσσιας μεταφοράς, ή ισοδύναμό του, υπό άλλη μορφή, αποδεκτή, σύμφωνα με την ισχύουσα νομοθεσία, συμπεριλαμβανομένης της ηλεκτρονικής.

ε) «Ναύλος» είναι το χρηματικό ποσό που αναγράφεται στο εισιτήριο και το οποίο αποτελεί το αντίτιμο για την εκπλήρωση των υποχρεώσεων του μεταφορέα, που απορρέουν από τη σύμβαση θαλάσσιας μεταφοράς, χωρίς τις κρατήσεις υπέρ τρίτων και τον φόρο προστιθέμενης αξίας (Φ.Π.Α.).

στ) Εκδότης» είναι το νομικό ή φυσικό πρόσωπο που εκδίδει εισιτήρια επιβατών και αποδείξεις μεταφοράς οχημάτων, σύμφωνα με τις ισχύουσες διατάξεις, δυνάμενος να χρησιμοποιήσει οποιοδήποτε αποδεκτό, σύμφωνα με τη νομοθεσία, τεχνικό μέσο έκδοσής τους.

Β. Ευθύνη του μεταφορέα

1) Ο μεταφορέας είναι υπόχρεος σε καταβολή χρηματικής αποζημίωσης, εκτός αν αποδείξει ότι δεν ενήργησε ή δεν παρέλειψε να ενεργήσει υπαιτίως (άρθρο 45 ν. 4948/2022).

2) Δεν δύναται να θεμελιωθεί απαίτηση για καθυστέρηση, διακοπή, ακύρωση ή τροποποίηση δρομολογίου που οφείλεται σε λόγους δημόσιας τάξης ή ασφάλειας, ιδίως λόγω δυσμενών καιρικών συνθηκών, στην εφαρμογή διατάξεων της νομοθεσίας ή σε εντολές της Αρμόδιας Αρχής γενικά, ιδίως δε για την παροχή βοήθειας σε πλοία ή πρόσωπα που βρίσκονται σε κίνδυνο ή για τυχόν εγκεκριμένη τροποποίηση των προγραμματισμένων δρομολογίων, η οποία σχετίζεται με την εξυπηρέτηση έκτακτων μεταφορικών αναγκών ή την εξυπηρέτηση του δημοσίου συμφέροντος, εκτός αυτών που περιγράφονται ρητά στο παρόν Μέρος.

3) Ρήτρες οι οποίες προβλέπουν παραίτηση του επιβάτη από την άσκηση των δικαιωμάτων του, ή απαλλάσσουν τον μεταφορέα από τις υποχρεώσεις του είναι άκυρες.

Γ. Συρροή συμβατικής και αδικοπρακτικής ευθύνης

1) Όταν υπάρχει συρροή συμβατικής και αδικοπρακτικής ευθύνης ο επιβάτης έχει το δικαίωμα να στηρίξει την αξίωσή του για αποζημίωση είτε στη σύμβαση, είτε στην αδικοπραξία, είτε επιβοηθητικά και στις δύο (ΑΠ 347/2010, ΜονΠρΠειρ 276/2021).

2) Σύμφωνα με το άρθρο 84 εδ. β` του ΚΙΝΔ, ο πλοιοκτήτης ευθύνεται από τις αδικοπραξίες, που διέπραξε ο πλοίαρχος ή το πλήρωμα κατά την εκτέλεση των καθηκόντων που τους έχουν ανατεθεί και δεν είναι άσχετη ή ξένη με την εκτέλεση της υπηρεσίας που του έχει ανατεθεί, αλλά βρίσκεται σε εσωτερική αιτιώδη σχέση με την υπηρεσία αυτή, υπό την έννοια ότι η αδικοπραξία δεν ήταν δυνατόν να υπάρξει χωρίς την πρόστηση ή όταν η τελευταία υπήρξε το αναγκαίο μέσο για την τέλεση της αδικοπραξίας

Δ. Υποχρεώσεις μεταφορέα 

Σύμφωνα με το άρθρο 44 του ν. 4948/2022, ο μεταφορέας υποχρεούται

1) Να παρέχει υπηρεσίες θαλάσσιων μεταφορών, χωρίς διακρίσεις στους επιβάτες.

2) Να παρέχει στον επιβάτη τη θέση, καθώς και τον τύπο καμπίνας που συμφωνήθηκε, όπως προσδιορίζονται στο εισιτήριο.

3) Να προσδιορίζει στο εισιτήριο το πλοίο, το ταξίδι, την ημερομηνία, την ώρα αναχώρησης, καθώς επίσης και οποιοδήποτε άλλο στοιχείο προβλέπεται από τις ισχύουσες διατάξεις. Πριν από την παράδοση του εισιτηρίου να ενημερώνει και προφορικά τον επιβάτη για το όνομα του πλοίου, το ταξίδι, την ημερομηνία και την προγραμματισμένη ώρα αναχώρησης και άφιξης.

4) Να λαμβάνει κάθε αναγκαίο μέτρο τήρησης των όρων ασφαλείας και υγιεινής των επιβατών του πλοίου.

5) Να ανακοινώνει δημόσια τα δρομολόγια με κάθε πρόσφορο μέσο και να πληροφορεί εγκαίρως το κοινό σχετικά με την εκτέλεσή τους.

6) Να ενημερώνει τηλεφωνικά ή μέσω σύντομου μηνύματος (SMS) ή ηλεκτρονικού ταχυδρομείου τους επιβάτες, οι οποίοι κατά την έκδοση του εισιτηρίου είχαν γνωστοποιήσει στοιχεία επικοινωνίας, σε περίπτωση ματαίωσης - ακύρωσης, αλλαγής ή καθυστέρησης των προγραμματισμένων δρομολογίων. Ειδικά, σε περίπτωση ματαίωσης ή καθυστερημένης άφιξης ή αναχώρησης του πλοίου, να ενημερώνει τους επιβάτες που αναχωρούν από τους λιμενικούς τερματικούς σταθμούς για την κατάσταση, το συντομότερο δυνατόν και σε κάθε περίπτωση το αργότερο τριάντα (30) λεπτά μετά από την προγραμματισμένη ώρα αναχώρησης, για την εκτιμώμενη νέα ώρα αναχώρησης και άφιξης, αμέσως μόλις έχει στη διάθεσή του σχετική πληροφορία.

7) Να ανακοινώνει, με προσβάσιμες στους επιβάτες μορφές αναγγελίας, ιδίως οπτική και ηχητική αναγγελία στην ελληνική και αγγλική γλώσσα, εντός του πλοίου την οποιαδήποτε καθυστέρηση στον απόπλου, πλου και κατάπλου του πλοίου, αναφέροντας τόσο τον εκτιμώμενο χρόνο, όσο και την αιτία της καθυστέρησης.

8) Να παρέχει δωρεάν συνδρομή, σε συνεργασία με τους φορείς εκμετάλλευσης των τερματικών σταθμών, στο πλαίσιο των αντίστοιχων τομέων αρμοδιότητάς τους, στα άτομα με αναπηρία ή μειωμένη κινητικότητα, όπως ορίζεται στα Παραρτήματα II και III του Κανονισμού (Ε.Ε.) 1177/2010, με την επιφύλαξη των υφιστάμενων συνθηκών πρόσβασης στον λιμένα. Επί αιτημάτων παροχής συνδρομής της παρ. 12 του άρθρου 43, με ευθύνη του μεταφορέα, ενημερώνεται χωρίς καθυστέρηση ο φορέας εκμετάλλευσης του λιμενικού τερματικού σταθμού, για την παροχή συνδρομής στον τομέα αρμοδιότητάς του. Τα άτομα που έχουν αιτηθεί την παροχή συνδρομής λαμβάνουν γραπτή επιβεβαίωση για την παροχή της συνδρομής, με κάθε διαθέσιμο μέσο, συμπεριλαμβανομένων των ηλεκτρονικών μέσων ή της υπηρεσίας σύντομων μηνυμάτων (SMS). Σε περίπτωση που άτομο με αναπηρία ή μειωμένη κινητικότητα δεν έχει συμμορφωθεί με τις απαιτήσεις της παρ. 12 του άρθρου 43, ο μεταφορέας και ο φορέας εκμετάλλευσης του λιμενικού τερματικού σταθμού καταβάλλουν προσπάθεια για την παροχή κάθε δυνατής βοήθειας.

9) Να μεριμνά για την ενημέρωση του ενδιαφερόμενου επιβάτη από τον εκδότη, πριν από την έκδοση του εισιτηρίου, για τις τιμές και εκπτώσεις, τις συνθήκες πρόσβασης στους λιμένες επιβίβασης και αποβίβασης, καθώς και τη δυνατότητα παροχής συνδρομής σε περιπτώσεις επιβατών με αναπηρία ή μειωμένη κινητικότητα.

10) Να τηρεί οργανωμένες διαδικασίες υποδοχής, καταγραφής και επίλυσης ή απάντησης σε παράπονα - διαμαρτυρίες των επιβατών και να παρέχει στους επιβάτες με οπτική και ηχητική αναγγελία, πριν από τον κατάπλου του πλοίου στον πρώτο λιμένα του δρομολογίου του, σαφή πληροφόρηση για τις διαδικασίες αυτές.

11) Να τοποθετεί σε εμφανή σημεία επί του πλοίου και στα πρακτορεία έκδοσης εισιτηρίων πίνακα στην ελληνική και αγγλική γλώσσα, στον οποίο αναγράφονται τα δικαιώματα και οι υποχρεώσεις του επιβάτη και του μεταφορέα. Ο πίνακας αυτός διατίθεται επιπρόσθετα σε γραφή Braille και σε κείμενο γραμματοσειράς μεγάλου μεγέθους στην υποδοχή του πλοίου, κατόπιν αιτήματος επιβάτη.

12) Να μην εκδίδει εισιτήρια για δρομολόγια που δεν έχουν την αποδοχή του Υπουργείου Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής.

13) Να ενημερώνει εγγράφως την αρμόδια αρχή για τις τιμές που εφαρμόζει, εντός τριών ημερών από την έναρξη ισχύος τους (κατά προέλευση - προορισμό - οικονομική θέση - κατηγορία οχημάτων), καθώς και για οποιαδήποτε μεταβολή τους (μείωση, αύξηση) και διαφοροποίησή τους (εκπτώσεις, προσφορές).

14) Να ενημερώνει, κατά την έκδοση του εισιτηρίου, τον επιβάτη για τον ακριβή τρόπο υπολογισμού του ποσού με το οποίο θα χρεώνεται η μεταφορά αποσκευών, το βάρος των οποίων υπερβαίνει το καθοριζόμενο στην παρ. 1 του άρθρου 34.

15) Να μην αυξάνει την τιμή του εισιτηρίου για το οποίο έγινε κράτηση μέσω του συστήματος ηλεκτρονικής κράτησης θέσης, μέχρι τη συμφωνημένη ημερομηνία και ώρα παραλαβής ή πληρωμής του εισιτηρίου.

Ε. Δικαιώματα επιβατών

α) Καθυστέρηση απόπλου 

Σύμφωνα με το άρθρο 25 του ν. 4948/2022

1) Όταν ο μεταφορέας αναμένει ευλόγως ότι ο απόπλους θα καθυστερήσει πέραν των ενενήντα (90) λεπτών από την προγραμματισμένη ώρα αναχώρησης, λόγω βλάβης ή ζημίας του πλοίου ή για λόγους που ανάγονται σε υπαιτιότητα του μεταφορέα, ο επιβάτης δικαιούται να υπαναχωρήσει από τη σύμβαση και να του καταβληθεί ως αποζημίωση το αντίτιμο του εισιτηρίου επιβάτη και οχήματος

2) Εάν ο επιβάτης δεν ασκήσει τα δικαιώματά του, σύμφωνα με την παρ. 1, δικαιούται τα κατωτέρω:

α. Με μέριμνα και δαπάνη του μεταφορέα να λάβει δωρεάν ελαφρά γεύματα, γεύματα ή αναψυκτικά, ανάλογα με τον χρόνο αναμονής, εφόσον είναι διαθέσιμα ή μπορούν ευλόγως να εξασφαλισθούν, να διαμείνει επί του πλοίου, καθ' όλο τον χρόνο της καθυστέρησης και να προωθηθεί με το ίδιο πλοίο ή με άλλο δρομολόγιο προς τον τελικό προορισμό, υπό συγκρίσιμες συνθήκες μεταφοράς, όπως ορίζονται στη σύμβαση μεταφοράς, το ταχύτερο δυνατόν και χωρίς επιπλέον κόστος. Τα ίδια δικαιώματα έχουν οι επιβάτες, αν ο απόπλους απαγορευθεί λόγω καιρικών συνθηκών οι οποίες θέτουν σε κίνδυνο την ασφαλή λειτουργία του πλοίου.

β. Με μέριμνα και δαπάνη του μεταφορέα να λάβει τροφή, όταν η καθυστέρηση εκτείνεται πέραν των τεσσάρων (4) ωρών από την προγραμματισμένη αρχικώς ώρα απόπλου και κατάλυμα στο πλοίο ή σε ξενοδοχείο, εφόσον τούτο είναι εφικτό και καθίσταται αναγκαία η διανυκτέρευση επί μία (1) ή περισσότερες νύχτες, ή η παραμονή επί μεγαλύτερο διάστημα από εκείνο που σχεδίαζε ο επιβάτης. Η μεταφορά του επιβάτη από και προς τον λιμένα αναχώρησης γίνεται με έξοδα του μεταφορέα. Για κάθε επιβάτη ο μεταφορέας μπορεί να περιορίσει το συνολικό κόστος του καταλύματος σε ογδόντα (80) ευρώ ανά διανυκτέρευση και τον αριθμό των διανυκτερεύσεων σε τρεις (3), κατ' ανώτατο όριο.

γ. Να λάβει χρηματική αποζημίωση ποσοστού είκοσι πέντε τοις εκατό (25%) επί της τιμής του εισιτηρίου ή άλλη αντισταθμιστική παροχή, μετά από συμφωνία των συμβαλλομένων, εφόσον τελικά προωθήθηκε στον προορισμό του με το ίδιο ή το πρώτο διαθέσιμο ή άλλο πλοίο, με μέριμνα και δαπάνη του μεταφορέα και η καθυστέρηση από τον προγραμματισμένο χρόνο άφιξής του στον προορισμό του ήταν: γα) μια (1) ώρα σε περίπτωση προγραμματισμένης διαδρομής μέχρι και τεσσάρων (4) ωρών, γβ) δύο (2) ώρες σε περίπτωση προγραμματισμένης διαδρομής, άνω των τεσσάρων (4), αλλά όχι άνω των οκτώ (8) ωρών, γγ) τρεις (3) ώρες, σε περίπτωση προγραμματισμένης διαδρομής άνω των οκτώ (8), αλλά όχι άνω των είκοσι τεσσάρων (24) ωρών ή γδ) έξι (6) ώρες, σε περίπτωση προγραμματισμένης διαδρομής άνω των είκοσι τεσσάρων (24) ωρών. Αν η καθυστέρηση υπερβαίνει το διπλάσιο του χρόνου που αναφέρεται στις ανωτέρω υποπεριπτώσεις, η αποζημίωση ανέρχεται στο πενήντα τοις εκατό (50%) της τιμής του εισιτηρίου. Το δικαίωμα αυτό ασκείται στον λιμένα αναχώρησης ή άφιξης του πλοίου.

δ. Να λάβει χρηματική αποζημίωση διπλάσια του ναύλου μεταφοράς επιβάτη, καθώς και τον καταβληθέντα ναύλο μεταφοράς οχήματος ή άλλη αντισταθμιστική παροχή, μετά από συμφωνία των συμβαλλομένων, εφόσον δεν προωθηθεί στον προορισμό του σε εύλογο χρόνο με το ίδιο ή το πρώτο διαθέσιμο ή άλλο πλοίο με υπαιτιότητα του μεταφορέα. Ο εύλογος χρόνος δεν μπορεί να υπερβαίνει τις είκοσι τέσσερις (24) ώρες από την προγραμματισμένη ώρα απόπλου του πλοίου.

β) Καθυστέρηση - διακοπή ταξιδίου 

Σύμφωνα με το άρθρο 36 του ν. 4948/2022

1) Στην περίπτωση καθυστέρησης του ταξιδίου λόγω ζημίας ή βλάβης του πλοίου κατά τη διάρκεια του πλου ή για λόγους που ανάγονται σε υπαιτιότητα του μεταφορέα, ο επιβάτης δικαιούται:

α. να υπαναχωρήσει από τη σύμβαση, οπότε του οφείλεται και η τιμή του εισιτηρίου επιβάτη που αναλογεί για το υπολειπόμενο τμήμα της διαδρομής με το ίδιο πλοίο στην ίδια θέση και η τιμή του εισιτηρίου οχήματος που αντιστοιχεί στο τμήμα μεταξύ του τελικού προορισμού και του λιμένα αποβίβασής του ή

β. να συνεχίσει το ταξίδι και σε περίπτωση καθυστερημένης άφιξής του στον προορισμό του να λάβει χρηματική αποζημίωση ποσοστού είκοσι πέντε τοις εκατό (25%) επί της τιμής του εισιτηρίου ή άλλη αντισταθμιστική παροχή, μετά από συμφωνία των συμβαλλομένων, για καθυστέρηση τουλάχιστον: βα) μιας (1) ώρας σε περίπτωση προγραμματισμένης διαδρομής μέχρι και τεσσάρων (4) ωρών, ββ) δύο (2) ωρών σε περίπτωση προγραμματισμένης διαδρομής άνω των τεσσάρων (4), αλλά όχι άνω των οκτώ (8) ωρών, βγ) τριών (3) ωρών, σε περίπτωση προγραμματισμένης διαδρομής άνω των οκτώ (8), αλλά όχι άνω των είκοσι τεσσάρων (24) ωρών ή βδ) έξι (6) ωρών, σε περίπτωση προγραμματισμένης διαδρομής άνω των είκοσι τεσσάρων (24) ωρών. Εάν η καθυστέρηση υπερβαίνει το διπλάσιο του χρόνου που αναφέρεται στις ανωτέρω υποπεριπτώσεις, η αποζημίωση ανέρχεται στο πενήντα τοις εκατό (50 %) της τιμής του εισιτηρίου.

2) Ομοίως ο επιβάτης δικαιούται χρηματική αποζημίωση ποσοστού είκοσι πέντε τοις εκατό (25%) ή πενήντα τοις εκατό (50%), επί της τιμής του εισιτήριου ή άλλη αντισταθμιστική παροχή, μετά από συμφωνία των συμβαλλομένων, στην περίπτωση διακοπής του ταξιδίου σε ενδιάμεσο λιμένα, λόγω ζημίας ή βλάβης του πλοίου και εφόσον τελικά προωθήθηκε στον προορισμό του με άλλο πλοίο με καθυστέρηση, σύμφωνα με τις υποπερ. (βα) έως (βδ) της περ. β' της παρ. 1.

3) Σε περίπτωση διακοπής του ταξιδίου σε ενδιάμεσο λιμένα, λόγω ζημίας ή βλάβης του πλοίου και εφόσον δεν προωθήθηκε στον προορισμό του με άλλο πλοίο με μέριμνα και δαπάνη του μεταφορέα, ο επιβάτης, εφόσον δεν ασκήσει δικαίωμα υπαναχώρησης από τη σύμβαση, δικαιούται:

α. Να λάβει τροφή, με μέριμνα και δαπάνη του μεταφορέα, καθ' όλο τον χρόνο αναμονής μέχρι τη συνέχιση του ταξιδίου του και κατάλυμα στο πλοίο ή σε ξενοδοχείο, εφόσον τούτο είναι εφικτό και καθίσταται αναγκαία η διανυκτέρευση επί μία (1) ή περισσότερες νύχτες ή η παραμονή επί μεγαλύτερο διάστημα από εκείνο που σχεδίαζε ο επιβάτης. Η μεταφορά του επιβάτη από και προς τον λιμένα αναχώρησης γίνεται με έξοδα του μεταφορέα. Για κάθε επιβάτη ο μεταφορέας μπορεί να περιορίσει το συνολικό κόστος του καταλύματος σε ογδόντα (80) ευρώ ανά διανυκτέρευση και τον αριθμό των διανυκτερεύσεων σε τρεις (3), κατ' ανώτατο όριο και

β. χρηματική αποζημίωση διπλάσια του ναύλου μεταφοράς επιβάτη ή άλλη αντισταθμιστική παροχή, μετά από συμφωνία των συμβαλλομένων.

4) Η άσκηση ενός εκ των δικαιωμάτων που προβλέπονται στις παρ. 1 και 3 αποδεικνύεται με ενυπόγραφη συμπλήρωση από τον επιβάτη σχετικού εντύπου, που χορηγείται από τον μεταφορέα κατά την ενημέρωση του επιβάτη για το γεγονός της καθυστέρησης ή διακοπής του ταξιδίου.

γ) Απαγόρευση απόπλου πλοίου λόγω δυσμενών καιρικών συνθηκών 

Σύμφωνα με το άρθρο 38 του ν. 4948/2022

1) Σε περίπτωση απαγόρευσης απόπλου του πλοίου, λόγω δυσμενών καιρικών συνθηκών, ο επιβάτης δικαιούται:

α. Να τροποποιήσει το εισιτήριό του, όσον αφορά την ημερομηνία του ταξιδίου.

β. Να διαμείνει επί του πλοίου, εφόσον κατά την κρίση του πλοιάρχου οι συνθήκες το επιτρέπουν, καθ' όλο τον χρόνο ισχύος της απαγόρευσης απόπλου, για να συνεχίσει το ταξίδι του. Στην περίπτωση αυτή, ο επιβάτης έχει τα δικαιώματα της περ. α' της παρ. 2 του άρθρου 35.

γ. Να υπαναχωρήσει από τη σύμβαση, με την καταβολή σε αυτόν του αναλογούντος ναύλου.

2) Σε περίπτωση απαγόρευσης απόπλου πλοίου λόγω δυσμενών καιρικών συνθηκών και καθ' όλη τη διάρκεια της παραμονής του πλοίου στον λιμένα, ο μεταφορέας υποχρεούται στην τήρηση συστήματος ελέγχου επιβιβαζόμενων και αποβιβαζόμενων επιβατών.

δ) Ακύρωση ταξιδίου 

Σύμφωνα με το άρθρο 394 του ν. 4948/2022

1) Όταν το ταξίδι ακυρωθεί με υπαιτιότητα του μεταφορέα, ο επιβάτης έχει δικαίωμα αποζημίωσης ή άλλων αντισταθμιστικών παροχών, κατ' επιλογή του.

Η αποζημίωση πρέπει να είναι πλήρης και να καλύπτει κάθε ζημία, την οποία ο επιβάτης αποδεδειγμένα υπέστη εκ του λόγου αυτού. Τα ανωτέρω δεν ισχύουν εάν ο επιβάτης: α. ενημερωθεί μία εβδομάδα πριν από τον προγραμματισμένο χρόνο αναχώρησης και του επιστραφεί το αντίτιμο του εισιτηρίου που καταβλήθηκε ή β. ενημερωθεί τουλάχιστον δώδεκα (12) ώρες πριν τον προγραμματισμένο απόπλου του ακυρωθέντος δρομολογίου και προωθηθεί με άλλο μέσο στον προορισμό του σε χρονικό διάστημα εντός δώδεκα (12) ωρών από τον προγραμματισμένο απόπλου του ακυρωθέντος δρομολογίου.

2) Αρμόδιο κατά τόπον δικαστήριο για την εκδίκαση των διαφορών της παρ. 1 είναι το δικαστήριο της έδρας του μεταφορέα. Οι σχετικές διαφορές εκδικάζονται κατά τη διαδικασία των άρθρων 682 επ. του Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας.

3) Όταν λόγω βλάβης ή ζημίας του πλοίου ακυρωθεί προγραμματισμένο δρομολόγιο, ο επιβάτης δικαιούται: α. Να ενημερωθεί εγκαίρως και, εφόσον συμφωνήσει, να προωθηθεί στον προορισμό του με μέριμνα και δαπάνη του μεταφορέα, σε χρονικό διάστημα εντός είκοσι τεσσάρων (24) ωρών, λαμβάνοντας δωρεάν ελαφρά γεύματα, γεύματα ή αναψυκτικά ανάλογα με τον χρόνο αναμονής και εφόσον είναι διαθέσιμα ή μπορούν να εξασφαλισθούν ή να υπαναχωρήσει από τη σύμβαση και να του επιστραφεί το αντίτιμο του εισιτηρίου. Τα εν λόγω δικαιώματα του επιβάτη ισχύουν και στην περίπτωση καιρικών συνθηκών, οι οποίες θέτουν σε κίνδυνο την ασφαλή λειτουργία του πλοίου. β. Να λάβει τροφή και κατάλυμα, με μέριμνα και δαπάνη του μεταφορέα, υπό τους όρους της περ. β' της παρ. 2 του άρθρου 35, εφόσον δεν προωθηθεί στον προορισμό του ή δεν υπαναχωρήσει σύμφωνα με την περ. α. γ. Χρηματική αποζημίωση διπλάσια του ναύλου μεταφοράς επιβάτη ή άλλη αντισταθμιστική παροχή μετά από συμφωνία των συμβαλλομένων, εφόσον δεν προωθηθεί στον προορισμό του εντός είκοσι τεσσάρων (24) ωρών με υπαιτιότητα του μεταφορέα.

4) Στην περίπτωση που δεν κατέστη δυνατή η προώθηση επιβάτη ακυρωθέντος δρομολογίου στον προορισμό του και αυτός έχει στην κατοχή του εισιτήριο επιστροφής, ο επιβάτης δικαιούται επιπρόσθετα να επιστρέψει το εισιτήριο επιστροφής και να λάβει ως αποζημίωση, από τον μεταφορέα, το αντίτιμο του εισιτηρίου που κατέβαλε.

ε) Καταγγελίες - παράπονα επιβατών

1) Σύμφωνα με το άρθρο 41 του ν. 4948/2022, για κάθε παράπονο ή καταγγελία κατά την διάρκεια του πλου, οι επιβάτες δύνανται να απευθύνονται στον ορισμένο για τον σκοπό αυτόν αξιωματικό του πλοίου και μετά το πέρας του ταξιδίου στον εκδότη του εισιτηρίου, ή στον μεταφορέα, ή στις Λιμενικές Αρχές.

2) Για παράπονα ή καταγγελίες που αφορούν σε συνθήκες πρόσβασης ατόμων με αναπηρία ή μειωμένη κινητικότητα σε λιμένες και πλοία ή καταγγελίες που αφορούν στις διατάξεις του Κανονισμού (Ε.Ε.) 1177/2010 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 24ης Νοεμβρίου 2010, για τα δικαιώματα των επιβατών στις θαλάσσιες και εσωτερικές πλωτές μεταφορές και για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθμ. 2006/2004 (LL 334) οι επιβάτες δύνανται να απευθύνονται στον φορέα εκμετάλλευσης τερματικού σταθμού του λιμένα ή στον μεταφορέα ή στις Λιμενικές Αρχές.

3) Με μέριμνα του μεταφορέα και του φορέα διοίκησης, διαχείρισης και εκμετάλλευσης του λιμένα, τοποθετούνται σε εμφανή σημεία του πλοίου και του λιμένα, αντίστοιχα, έντυπα υποβολής παραπόνων στην ελληνική και αγγλική γλώσσα αναφορικά με τις προσφερθείσες στον λιμένα και επί του πλοίου υπηρεσίες.

στ) Τρόπος επιστροφής εισιτηρίου - ναύλου και καταβολής χρηματικών αποζημιώσεων 

Σύμφωνα με το άρθρο 42 του ν. 4948/2022

1) Η επιστροφή ή η τροποποίηση του εισιτηρίου από τον επιβάτη γίνεται στον εκδότη αυτού ή στον ναυτικό πράκτορα που ορίζεται από τον μεταφορέα σε κάθε λιμένα και νομιμοποιείται, σύμφωνα με τις ισχύουσες διατάξεις, να εκδίδει εισιτήρια επιβατών και αποδείξεις μεταφοράς οχημάτων για το συγκεκριμένο πλοίο.

2) Η επιστροφή ποσοστού ή ολόκληρου του ναύλου ή του αντιτίμου του εισιτηρίου και η καταβολή των τυχόν αποζημιώσεων προς τον επιβάτη, βαρύνει τον μεταφορέα και γίνεται, κατ' επιλογή του επιβάτη, από τον ίδιο, τον εκδότη του εισιτηρίου ή τον ναυτικό πράκτορα που ορίζεται από τον μεταφορέα σε κάθε λιμένα, σε μετρητά, με τραπεζική εντολή ή επιταγή, εφόσον υπάρχει συγκατάθεση του επιβάτη και σε χρόνο έως και επτά (7) ημέρες μετά την προγραμματισμένη αναχώρηση του πλοίου.

3) Η επιστροφή ναύλου ή η καταβολή αποζημίωσης συνοδεύεται από αντίγραφο σχετικής έγγραφης απόδειξης που χορηγείται προς τον επιβάτη.

4) Η επιστροφή ναύλου, η καταβολή τυχόν αποζημίωσης και η τροποποίηση του εισιτηρίου γίνεται με παράδοση από τον επιβάτη του σώματος του εισιτηρίου ή του αποκόμματος.