Α. Η διεθνής θαλάσσια μεταφορά αποσκευών διέπεται από την Διεθνή Σύμβαση των Αθηνών της 13ης Δεκεμβρίου 1974 «σχετικά με τη θαλάσσια μεταφορά επιβατών και των αποσκευών τους», όπως τροποποιήθηκε από το Πρωτόκολλο της 19ης Νοεμβρίου 1976 και το Πρωτόκολλο της 1ης Νοεμβρίου 2002, που κυρώθηκαν με τους ν. 1922/1991 και ν. 4195/2013 αντίστοιχα, καθώς και από τον Κανονισμό (ΕΚ) 392/2009 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 23ης Απριλίου 2009 «σχετικά με την ευθύνη των μεταφορέων, που εκτελούν θαλάσσιες μεταφορές επιβατών, σε περίπτωση ατυχήματος», ο οποίος, με βάση το άρθρο 2, ισχύει από την επομένη της δημοσίευσής του στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, δηλαδή από την 29-5-2009, η δε εφαρμογή του αρχίζει από την ημερομηνία έναρξης ισχύος της Σύμβασης των Αθηνών, όσον αφορά την Ευρωπαϊκή Ένωση, όχι όμως αργότερα από την 31-12-2012 (ΜονΕφΠειρ 187/2021).

α) Ο παραπάνω Κανονισμός θεσπίζει το ενωσιακό καθεστώς σχετικά με την ευθύνη και την ασφάλιση για τις θαλάσσιες μεταφορές επιβατών και των αποσκευών τους, όπως ορίζουν οι συναφείς διατάξεις, α) της Σύμβασης των Αθηνών του 1974, σχετικά με τη θαλάσσια μεταφορά επιβατών και των αποσκευών τους, όπως τροποποιήθηκε με το πρωτόκολλο του 2002 και β) των επιφυλάξεων και των κατευθυντήριων γραμμών του ΙΜΟ για την εφαρμογή της Σύμβασης των Αθηνών, που υιοθέτησε η νομική επιτροπή του ΙΜΟ στις 19 Οκτωβρίου 2006 (άρθρο 1 παρ. 1) (ΤριμΕφΠειρ 638/2020, ΤριμΕφΠειρ 636/2020, ΜονΕφΠειρ 540/2019).

β) Ο Κανονισμός και η με αυτόν διαμορφούμενη Σύμβαση των Αθηνών 2002 (άρθρο 1 σημείο 9 της Σύμβασης) εφαρμόζεται σε οποιαδήποτε διεθνή μεταφορά, που ο τόπος αναχώρησης και ο τόπος προορισμού βρίσκονται σε δύο διαφορετικά κράτη, ή σε ένα μόνο κράτος εάν, σύμφωνα με την σύμβαση μεταφοράς, ή το προγραμματισμένο δρομολόγιο, υπάρχει ενδιάμεσο λιμάνι προσέγγισης σε άλλο κράτος, εφ όσον, α) το πλοίο φέρει σημαία κράτους μέλους, ή είναι νηολογημένο σε κράτος μέλος ή β) η σύμβαση μεταφοράς έχει συναφθεί σε κράτος μέλος, ή γ) ο τόπος αναχώρησης ή προορισμού βρίσκεται σε κράτος μέλος (ΤριμΕφΠειρ 638/2020, ΤριμΕφΠειρ 636/2020, ΜονΕφΠειρ 187/2021). 

Β) Αποσκευές

α) Σύμφωνα με το άρθρο 1 παρ. 5 της Σύμβασης, «αποσκευές» σημαίνει, κάθε αντικείμενο, ή όχημα, που μεταφέρεται από τον μεταφορέα βάσει συμβάσεως μεταφοράς, με εξαίρεση, α) τα αντικείμενα και οχήματα, που μεταφέρονται βάσει ναυλοσυμφώνου, φορτωτικής, ή άλλης σύμβασης, που αφορά πρωταρχικά την μεταφορά αγαθών και β) τα ζώντα ζώα.

β) Σύμφωνα με την παρ. 6 του ίδιου άρθρου, «αποσκευές καμπίνας» σημαίνει αποσκευές, που έχει ο επιβάτης στην καμπίνα του, ή που βρίσκονται με άλλον τρόπο στην κατοχή του, υπό την επιτήρηση ή τον έλεγχό του. Στις αποσκευές καμπίνας περιλαμβάνονται και οι αποσκευές, που έχει ο επιβάτης μέσα ή πάνω στο όχημά του (ΤριμΕφΠειρ 638/2020, ΤριμΕφΠειρ 636/2020, ΜονΕφΠειρ 187 /2021).

γ) Για τη ζημία, που επήλθε ως αποτέλεσμα της απώλειας ή φθοράς αποσκευών καμπίνας, την ευθύνη φέρει ο μεταφορέας, εφόσον το συμβάν, που προξένησε τη ζημία οφειλόταν σε δικό του πταίσμα ή αμέλεια. Το πταίσμα ή η αμέλεια του μεταφορέα τεκμαίρονται για τη ζημία, που προξενήθηκε από ναυτικό συμβάν.

Σημείωση

α) Ο επιβάτης ενημερώνει εγγράφως το μεταφορέα ή τον πράκτορά του σε περίπτωση προφανούς ζημίας σε αποσκευές καμπίνας, πριν ή κατά το χρόνο αποβίβασης του επιβάτη και για όλες τις άλλες αποσκευές, πριν ή κατά το χρόνο της επαναπαράδοσής τους.

β) Σε περίπτωση ζημίας σε αποσκευές που δεν είναι καταφανής, ή απώλειας αποσκευών, εντός δεκαπέντε ημερών από την ημερομηνία αποβίβασης, ή επαναπαράδοσης, ή από το χρόνο που η επαναπαράδοση αυτή θα έπρεπε να είχε γίνει.

γ) Σε κάθε άλλη περίπτωση θεωρείται ότι οι αποσκευές έχουν παραληφθεί χωρίς βλάβη, εκτός αν αποδεικνύεται το αντίθετο.

δ) Η έγγραφη γνωστοποίηση δεν χρειάζεται να γίνει αν η κατάσταση των αποσκευών κατά το χρόνο της παραλαβής τους ελέγχθηκε ή επιθεωρήθηκε από κοινού.

Γ) Αποζημίωση για απώλεια ή ζημία αποσκευών

Σύμφωνα με το άρθρο 8, η ευθύνη του μεταφορά για την απώλεια ή ζημία,

α) αποσκευών καμπίνας δεν υπερβαίνει σε καμία περίπτωση τις 2.250 μονάδες υπολογισμού ανά επιβάτη και ανά μεταφορά,

β) για την απώλεια ή ζημία οχημάτων, συμπεριλαμβανομένων όλων των αποσκευών που μεταφέρονται εντός ή επί του οχήματος, δεν υπερβαίνει σε καμία περίπτωση τις 12.700 μονάδες υπολογισμού ανά όχημα και ανά μεταφορά (ΜονΕφΠειρ 187 /2021).

Σημείωση

Η ευθύνη του μεταφορέα για την απώλεια ή ζημία αποσκευών πλην των ανωτέρω δεν υπερβαίνει σε καμία περίπτωση τις 3.375 μονάδες υπολογισμού ανά επιβάτη και ανά μεταφορά.

Σημείωση

 Ο μεταφορέας και ο επιβάτης δύνανται να συμφωνήσουν ότι η ευθύνη του μεταφορέα υπόκειται σε ατέλεια η οποία δεν υπερβαίνει τις 330 μονάδες υπολογισμού στην περίπτωση βλάβης οχήματος και δεν υπερβαίνει τις 149 μονάδες υπολογισμού ανά επιβάτη στην περίπτωση απώλειας ή ζημίας άλλων αποσκευών. Το ποσό αυτό αφαιρείται από το ποσό της απώλειας ή της ζημίας.

Σημείωση

Για αναλυτική παρουσίαση βλ: «διεθνής θαλάσσια μεταφορά επιβατών»