Α. Έγκληση είναι η μήνυση που υποβάλλεται από τον ίδιο τον παθόντα, ανεξαρτήτως αν το αδίκημα (έγκλημα) διώκεται αυτεπάγγελτα, ή κατ έγκληση του παθόντος, ενώ μήνυση είναι η καταγγελία που γίνεται προς τις αρμόδιες Αρχές από τρίτο πρόσωπο εκτός του παθόντος και αφορά αυτεπάγγελτα διωκόμενο έγκλημα. Τα εγκλήματα που διώκονται με έγκληση τα ορίζει ο νόμος. Όσα δεν ορίζει ως τέτοια διώκονται αυτεπάγγελτα.

Β. Σύμφωνα με τα άρθρα 114 έως 117 του νέου Ποινικού Κώδικα, η έγκληση για την ποινική δίωξη κάποιας αξιόποινης πράξης πρέπει να υποβληθεί από τον αμέσως παθόντα από την αξιόποινη πράξη, μέσα σε τρεις μήνες από την ημέρα που ο  αμέσως παθών έμαθε για την τέλεση της πράξης και για τον δράστη της, ή για έναν από τους συμμετόχους, άλλως το αξιόποινο εξαλείφεται. Το ίδιο αποτέλεσμα συνεπάγεται και η ρητή δήλωση του δικαιούχου της έγκλησης ενώπιον της αρμόδιας αρχής, ότι παραιτείται από το δικαίωμα της έγκλησης.

Γ. Αν ο παθών δεν έχει συμπληρώσει το δέκατο τρίτο έτος της ηλικίας του, ή τελεί υπό δικαστική συμπαράσταση, το δικαίωμα της έγκλησης έχει ο νόμιμος αντιπρόσωπός του. Αν ο παθών έχει συμπληρώσει το δέκατο τρίτο έτος της ηλικίας του, το δικαίωμα της έγκλησης έχουν, τόσο ο παθών, όσο και ο νόμιμος αντιπρόσωπός του, και μετά τη συμπλήρωση του δέκατου όγδοου έτους της ηλικίας του το δικαίωμα αυτό το έχει μόνο ο παθών.

Δ. Αν δύο ή περισσότεροι έχουν δικαίωμα έγκλησης, το δικαίωμα του καθενός είναι αυτοτελές. Η ποινική δίωξη ασκείται εναντίον όλων των συμμετόχων του εγκλήματος ακόμη και αν η έγκληση που υποβλήθηκε στρέφεται εναντίον ενός από αυτούς. Μετά τον θάνατο του παθόντος το δικαίωμα της έγκλησης μεταβιβάζεται στον επιζώντα σύζυγο, ή σε αυτόν που συμβίωνε με τον θανόντα έως τον θάνατό του καθώς και στα τέκνα του, και αν αυτοί δεν υπάρχουν. ή είναι δράστες του εγκλήματος, στους γονείς του.

Ε. Αυτός που υπέβαλε την έγκληση μπορεί να την ανακαλέσει με τους όρους που ορίζει ο ΚΠΔ. Μετά την ανάκληση της έγκλησης που υποβλήθηκε δεν μπορεί να υποβληθεί νέα. Η ανάκληση που έγινε για έναν από τους συμμετόχους της πράξης έχει ως συνέπεια την παύση της ποινικής δίωξης και των υπολοίπων, εφόσον και αυτοί διώκονται με έγκληση. Αν η έγκληση έχει υποβληθεί από τον νόμιμο εκπρόσωπο του παθόντος, αυτός διατηρεί το δικαίωμα της ανάκλησης μόνο όσο διαρκεί η νόμιμη εκπροσώπηση. Μετά τη λήξη της, δικαίωμα ανάκλησης έχει ο παθών ή ο νέος νόμιμος εκπρόσωπός του. Η ανάκληση δεν έχει κανένα αποτέλεσμα για τον κατηγορούμενο που δηλώνει προς την αρχή ότι δεν την αποδέχεται

ΣΤ. Σύμφωνα με τον νέο Ποινικό Κώδικα με έγκληση διώκονται τα παρακάτω εγκλήματα.     

Άρθρο 308 ΠΚ= Σωματική κάκωση, ή βλάβη της υγείας 
Άρθρο 314 ΠΚ= Σωματική κάκωση, ή βλάβη της υγείας από αμέλεια
Άρθρο 331 ΠΚ= Αυτοδικία
Άρθρο 333 ΠΚ= Απειλή
Άρθρο 334 ΠΚ= Διατάραξη οικιακής ειρήνης
Άρθρο 337 ΠΚ= Προσβολή γενετήσιας αξιοπρέπειας
Άρθρο 353 ΠΚ= Προσβολή γενετήσιας ευπρέπειας
Άρθρο 358 ΠΚ= Παραβίαση της υποχρέωσης διατροφής
Άρθρο 359 ΠΚ= Εγκατάλειψη εγκύου
Άρθρο 361 ΠΚ= Εξύβριση
Άρθρο 362 ΠΚ= Δυσφήμηση
Άρθρο 363 ΠΚ= Συκοφαντική Δυσφήμηση
Άρθρο 365 ΠΚ= Προσβολή μνήμης νεκρού
Άρθρο 370 ΠΚ= Παραβίαση απορρήτου εγγράφων
Άρθρο 370 Β ΠΚ= Παραβίαση προγραμμάτων-στοιχείων ηλεκτρονικών υπολογιστών 
Άρθρο 370 Γ ΠΚ= Παραβίαση προγραμμάτων-στοιχείων ηλεκτρονικών υπολογιστών 
Άρθρο 371 ΠΚ= Παραβίαση επαγγελματικής εχεμύθειας
Άρθρο 374 Α ΠΚ= Αυθαίρετη χρήση μεταφορικού μέσου
Άρθρο 375  παρ. 1 και 2 ΠΚ= Υπεξαίρεση
Άρθρο 377 ΠΚ= Κλοπή και υπεξαίρεση μικρής αξίας
Άρθρο 378 παρ. 1 εδ. β ΠΚ= Φθορά ξένου πράγματος μικρής αξίας ή ζημίας ελαφράς
Άρθρο 386 παρ. 1 ΠΚ= Απάτη (Όταν η απάτη στρέφεται κατά του Ελληνικού Δημοσίου, ΝΠΔΔ και ΟΤΑ και η ζημιά που προκλήθηκε υπερβαίνει το ποσό των 120.000 ευρώ διώκεται αυτεπάγγελτα (άρθρο 386 παρ. 2). Αν η ζημία που προκλήθηκε είναι μικρής αξίας, το δικαστήριο μπορεί να κρίνει την πράξη ατιμώρητη. 

Άρθρο 386 Α  παρ. 1 και 2 ΠΚ= Απάτη με υπολογιστή, ή κατασκευή, διάθεση, κατοχή  προγράμματος, ή συστήματος υπολογιστή, για τη διάπραξη του εγκλήματος (Όταν η απάτη στρέφεται κατά του ελληνικού δημοσίου, των ΝΠΔΔ και ΟΤΑ και η ζημιά που προκλήθηκε υπερβαίνει το ποσό των 120.000 ευρώ διώκεται αυτεπάγγελτα (άρθρο 386Α παρ.3). Αν η ζημία που προκλήθηκε είναι μικρής αξίας, το δικαστήριο μπορεί να κρίνει την πράξη ατιμώρητη.

Άρθρο 389 ΠΚ= Απατηλή πρόκληση βλάβης
Άρθρο 390 παρ. 1 εδ. α ΠΚ= Απιστία  (Αν η ζημία που προκλήθηκε υπερβαίνει συνολικά τα 120.000 ευρώ, ή η απιστία στρέφεται άμεσα κατά του Ελληνικού Δημοσίου,  ΝΠΔΔ, ΟΤΑ και η ζημία που προκλήθηκε υπερβαίνει συνολικά τα 120.000 ευρώ η πράξη διώκεται αυτεπάγγελτα (άρθρο 390 παρ.1 εδ. β και παρ.2).

Άρθρο 394 ΠΚ= Αποδοχή και διάθεση προϊόντων εγκλήματος
Άρθρο 397 ΠΚ= Καταδολίευση δανειστών
Άρθρο 404 ΠΚ= Τοκογλυφία

Ζ. Στις περιπτώσεις των άρθρων 372 (Κλοπή), 374 παρ. 1 (Διακεκριμένες περιπτώσεις κλοπής) και 378 παρ. 1 εδαφ. α΄  (Φθορά ξένου πράγματος με ανέφικτη χρήση, ή ιδιαιτέρας μεγάλης αξίας) η ποινική δίωξη ασκείται αυτεπαγγέλτως, ο εισαγγελέας όμως με διάταξή του απέχει από την ποινική δίωξη αν ο παθών δηλώσει ότι δεν επιθυμεί την ποινική δίωξη του δράστη. Αν η δήλωση υποβληθεί μετά την άσκηση ποινικής δίωξης, το δικαστήριο παύει οριστικά αυτήν.

Η. Το αξιόποινο των εγκλημάτων που προβλέπονται στα άρθρα 372 έως 378 ΠΚ εξαλείφεται αν ο υπαίτιος, με δική του θέληση και πριν από την πρώτη εξέτασή του ως υπόπτου, ή κατηγορουμένου για την πράξη, αποδώσει το πράγμα, ή ικανοποιήσει εντελώς τον ζημιωθέντα χωρίς παράνομη βλάβη τρίτου. Η μερική μόνο απόδοση ή ικανοποίηση εξαλείφει το αξιόποινο κατά το αντίστοιχο μέρος. Στην περίπτωση του άρθρου 374Α, μαζί με την απόδοση του πράγματος απαιτείται και η πλήρης ικανοποίηση του ζημιωθέντος.

Θ. Εάν ο υπαίτιος των εγκλημάτων που προβλέπονται στα άρθρα 372 έως 378 μέχρι την αμετάκλητη παραπομπή του στο ακροατήριο αποδώσει το πράγμα ή ικανοποιήσει εντελώς τον ζημιωθέντα, χωρίς παράνομη βλάβη τρίτου, καταβάλλοντας την αξία του, απαλλάσσεται από κάθε ποινή εφόσον πληρώσει επιπλέον τους τόκους υπερημερίας από την ημέρα τέλεσης του εγκλήματος, ή εφ όσον πρόκειται για πλημμέλημα το πράξει μέχρι το τέλος της αποδεικτικής διαδικασίας στο πρωτοβάθμιο δικαστήριο.