Α. Από τις διατάξεις των άρθρων 105 και 106 ΕισΝΑΚ προκύπτει ότι, το δημόσιο νοσοκομείο φέρει ευθύνη προς αποζημίωση και στην περίπτωση βλάβης σώματος, ή θανάτου, ασθενούς, που αποδίδεται σε πράξεις, ή παραλείψεις, ιατρού του νοσοκομείου, αν ο ιατρός ενήργησε κατά παράβαση των κανόνων της ιατρικής επιστήμης και εμπειρίας, ή δεν άσκησε τα καθήκοντα του με ζήλο και αφοσίωση, όπως θα έκανε κάτω από τις ίδιες συνθήκες και περιστάσεις και με τα ίδια μέσα στη διάθεσή του, ο συνετός και επιμελής ιατρός, με αποτέλεσμα την εκ μέρους του εσφαλμένη, ή εν γένει πλημμελή, διάγνωση, ή θεραπευτική αγωγή και την ελλιπή ιατρική παρακολούθηση του ασθενούς και, κατ’ επέκταση, την μη ενδεδειγμένη αντιμετώπιση του ιατρικού περιστατικού και την μη αποτροπή προσβολών ή κινδύνων κατά της σωματικής ακεραιότητας, της υγείας ή της ζωής του ασθενούς (ΣτΕ 1594/2020, ΣτΕ 116/2019)

Σημείωση

Η υποχρέωση προς αποζημίωση γεννάται και στην περίπτωση, όπου η πράξη, ή, η παράλειψη των οργάνων του νοσοκομείου, ναι μεν δεν επέφερε κατά την συνηθισμένη πορεία των πραγμάτων και με μεγάλη πιθανότητα την βλάβη στην υγείας του ασθενούς, αλλά εκμηδένισε τις πιθανότητες ευνοϊκής εξέλιξης της κατάστασης της υγείας του, που υπήρχαν σύμφωνα με τα δεδομένα και τους κανόνες της ιατρικής επιστήμης.

Σημείωση

Η έκδοση εξιτηρίου στον ασθενή πριν διενεργηθούν εκ μέρους των θεραπόντων ιατρών του οι ιατρικές πράξεις που επιβάλλονται σύμφωνα με τους κανόνες της ιατρικής επιστήμης και ενώ αυτός παραμένει σε νοσηρή κατάσταση, συνιστά παράνομη πράξη κατά την έννοια των άρθρων 105 και 106 ΕισΝΑΚ (ΣτΕ 1594/2020

Β. Για την θεμελίωση της ευθύνης του νοσοκομείου προς αποζημίωση απαιτείται, να υπάρχει αιτιώδης σύνδεσμος μεταξύ της παράνομης πράξης, ή παράλειψης, και της επελθούσας ζημίας, χωρίς, όμως, να απαιτείται, να αποδειχθεί και υπαιτιότητα των οργάνων τους, εν όψει της αντικειμενικής ευθύνης των. Αιτιώδης σύνδεσμος υπάρχει όταν, η πράξη, ή, η υλική ενέργεια, ή, η παράλειψη του ιατρού, κατά τα διδάγματα της κοινής πείρας, ήταν ικανή και μπορούσε, αντικειμενικά, να επιφέρει, κατά την συνηθισμένη και κανονική πορεία των πραγμάτων και με βεβαιότητα, το επιζήμιο αποτέλεσμα. Κατ αντιδιαστολή, όταν δεν αποδεικνύεται ότι, η πράξη, ή, η παράλειψη, του ιατρού, θα επέφερε, κατά την συνηθισμένη πορεία των πραγμάτων και με μεγάλη πιθανότητα, το επιζήμιο αποτέλεσμα, δεν υφίσταται αιτιώδης σύνδεσμος και ως εκ τούτου δεν γεννάται υποχρέωση του νοσοκομείου προς αποζημίωση ((ΣτΕ 740/2001, ΣτΕ 3696/2006, ΣτΕ1024/2005, ΣτΕ 1019/2008, ΣτΕ 1219/2012).

Γ. Το νοσοκομείο, σε περίπτωση ευθύνης προς αποζημίωση, υποχρεούται σε αποκατάσταση κάθε θετικής, ή αποθετικής ζημίας του ασθενούς.

α) Στην αποζημίωση περιλαμβάνεται, τόσο η αποκατάσταση της ζημίας, την οποία υπέστη η υπάρχουσα, πριν από την παράνομη πράξη, ή παράλειψη, περιουσία του ασθενούς, όσο και η αποκατάσταση της ζημίας, την οποία υπέστη αυτός με την στέρηση, συνεπεία της παράνομης πράξης, ή παράλειψης, παροχών τις οποίες, θα αποκόμιζε πιθανότατα κατά την συνήθη πορεία των πραγμάτων, ή, τις ειδικές περιστάσεις, εάν δεν είχε χωρήσει η παράνομη πράξη, η παράλειψη.

β) Στην περίπτωση του διαφυγόντος κέρδους, δεν απαιτείται πλήρης απόδειξη, αλλά αρκεί η κατά την συνήθη πορεία των πραγμάτων πιθανολόγηση της προσδοκίας του κέρδους. Η αποζημίωση μπορεί να περιλαμβάνει, είτε εισοδήματα από επαγγελματική δραστηριότητα, την οποία προβλέπεται ότι θα ασκούσε στο μέλλον ο ασθενής με πιθανότητα και κατά την συνήθη πορεία των πραγμάτων, όμως λόγω της βλάβης του από την αδικοπραξία δεν θα μπορέσει να πράξει τούτο, είτε και θετική ζημία, η οποία περιλαμβάνει ορισμένες, συνήθως επαναλαμβανόμενες και διαρκείς δαπάνες, πραγματοποιούμενες για τον περιορισμό, ή την ελάφρυνση των δυσμενών συνεπειών, που θα εξακολουθεί να υφίσταται ο ασθενής (ΑΠ  1074/2002, ΑΠ 1582/2001).

γ) Ο ασθενής μπορεί να ζητήσει χρηματική ικανοποίηση λόγω ηθικής βλάβης, σύμφωνα με το άρθρο 932 ΑΚ, αν ύστερα από την εκτίμηση των πραγματικών περιστατικών, δηλαδή του βαθμού του πταίσματος του υπόχρεου, του είδους της προσβολής, της περιουσιακής και κοινωνικής κατάστασης των μερών κλπ  και με βάση τους κανόνες της κοινής πείρας και της λογικής, κριθεί ότι επήλθε στον αδικηθέντα ηθική βλάβη, και σε περίπτωση δε θανάτου του, οι συγγενείς του χρηματική ικανοποίηση λόγω ψυχικής οδύνης (ΣτΕ 2819/2005, ΣτΕ 3081/2003). 

δ) Αν διεκδικήσει  αποζημίωση με βάση το άρθρο 931 ΑΚ, πρέπει να εξειδικεύσει σαφώς το είδος και το ύψος της προσβαλλομένης μέλλουσας περιουσιακής ζημίας, ώστε να καταστεί δυνατός ο δικαστικός έλεγχος, για το εάν πρόκειται, πράγματι, για μελλοντική δαπάνη, που δεν μπορεί να καλυφθεί εντελώς με τις παροχές, που προβλέπονται από τις διατάξεις των άρθρων 929 και 932 ΑΚ και, συνεπώς, δύναται να ικανοποιηθεί μόνο με βάση τη διάταξη του άρθρου 931 ΑΚ.