Α. Σύμφωνα με το άρθρο 932 εδ. 3 ΑΚ, σε περίπτωση θανάτωσης προσώπου η χρηματική ικανοποίηση μπορεί να επιδικαστεί στην οικογένεια του θύματος λόγω ψυχικής οδύνης. Στη διάταξη αυτή δεν προσδιορίζεται η έννοια του όρου «οικογένεια του θύματος», προφανώς γιατί ο νομοθέτης δεν θέλησε να διαγράψει δεσμευτικά τα όρια ενός θεσμού, ο οποίος από την φύση του υφίσταται κατ' ανάγκη τις επιδράσεις από τις κοινωνικές διαφοροποιήσεις κατά τη διαδρομή του χρόνου.

Β. Γίνεται, όμως, δεκτό ότι η επιδίκαση χρηματικής ικανοποίησης στα δικαιούμενα αυτά πρόσωπα, τελεί υπό την αυτονόητη προϋπόθεση, που συνιστά πραγματικό ζήτημα, της ύπαρξης, κατ΄ εκτίμηση του δικαστή της ουσίας, μεταξύ αυτών και του θανατωθέντος, όταν ο τελευταίος ζούσε, αισθημάτων αγάπης και στοργής, η διαπίστωση της ανυπαρξίας των οποίων μπορεί να οδηγήσει στον αποκλεισμό, είτε όλων των προσώπων αυτών, είτε κάποιων, είτε κάποιου από αυτούς, από την επιδίκαση της εν λόγω χρηματικής ικανοποίησης (Ολ ΑΠ 21/2000).

Γ. Μέχρι πρότινος γίνετο δεκτό ότι, στην οικογένεια του θύματος δεν περιλαμβάνονται τα πρόσωπα εκείνα τα οποία συζούσαν με αυτό σε κατάσταση ελεύθερης συμβίωσης, χωρίς καμία πρόθεση για μελλοντική σύναψη γάμου και επομένως δυνατότητα χορήγησης χρηματικής ικανοποίησης λόγω ψυχικής οδύνης που προκλήθηκε στον επιζώντα από το θάνατο του συντρόφου του δεν προβλέπεται από τον νόμο. Αντίθετη άποψη θα ήταν contra legem, αλλά και ανατρεπτική του κατοχυρωμένου θεσμού του γάμου, ή του συμφώνου συμβίωσης, γιατί δεν υπάρχει κάποιο κενό δικαίου, σε σχέση με την ρύθμιση της κατάστασης των προσώπων που τελούν σε ελεύθερη ένωση (ΑΠ 775/2011, ΑΠ 1735/2006).

Δ. Η θέση αυτή της νομολογίας, αναφορικά με εκείνους που ζουν σε ελεύθερη ένωση χωρίς να έχουν συνάψει γάμο, ή σύμφωνο συμβίωσης, αλλά έχουν de facto θέση ανάλογη με εκείνη των συγγενικών προσώπων υπό την στενή έννοια της τυπικής συζυγικής οικογένειας, είτε λόγω της επί μακρώ χρόνο συμβίωσης, είτε λόγω της στο πλαίσιο της άνω συμβίωσης απόκτησης τέκνων, αλλάζει, γιατί γίνεται δεκτό ότι, η επί μακρώ χρόνο συμβίωση δύο προσώπων χωρίς γάμο θεμελιώνει «οικογενειακή ζωή» κατά την έννοια του άρθρου 8 της ΕΣΔΑ (σχετική η απόφαση του ΕΔΔΑ της 26.01.1999 Saucedo Gomez κατά Ισπανίας).

Κατά συνέπεια γίνεται δεκτό, ότι ο Δικαστής για την κρίση του περί της δυνατότητας χορήγησης χρηματικής ικανοποίησης λόγω ψυχικής οδύνης που προκλήθηκε στον επιζώντα από το θάνατο του συντρόφου του, που δεν συνδέεται με τον αποβιώσαντα με γάμο, ή σύμφωνο συμβίωσης, είναι συνδυαστικά, η χρονική διάρκεια της σχέσης του θανόντος με τον αιτούντα την χρηματική ικανοποίηση, η συμβίωση, η απόκτηση τέκνων, και κάθε άλλο γεγονός ικανό να δημιουργήσει ιδιαιτέρως ισχυρά αισθήματα αγάπης και στοργής (ΜΠρΑθ 1815/2019, ΜονΕφΘεσ 2/2020).