Σύμφωνα με την διάταξη του άρθρου 700 ΑΚ ο εργοδότης έχει το δικαίωμα έως την αποπεράτωση του έργου να καταγγείλει οποτεδήποτε την σύμβαση εργολαβίας. Αν γίνει καταγγελία, οφείλεται στον εργολάβο η συμφωνημένη αμοιβή, αφαιρείται, όμως, από αυτήν η δαπάνη που εξοικονομήθηκε από την ματαίωση της σύμβασης, καθώς και οτιδήποτε άλλο ωφελήθηκε ο εργολάβος από άλλη εργασία του, ή παρέλειψε με δόλο να ωφεληθεί.

Α. Ο νόμος δεν θέτει για την καταγγελία της σύμβασης εργολαβίας ως προϋπόθεση την υπαιτιότητα του εργολάβου, ή των προσώπων για τα οποία αυτός υπέχει ευθύνη, ούτε άλλη αντισυμβατική συμπεριφορά του εργολάβου. Η καταγγελία της σύμβασης εργολαβίας συνιστά δικαιοπραξία μονομερή, απευθυντέα, αμετάκλητη, αναιτιώδη, δηλαδή δεν συναρτάται με ορισμένη δικαιολογία, ή προϋπόθεση και μπορεί να γίνει οποτεδήποτε και για οποιοδήποτε λόγο. Είναι άτυπη και μπορεί να γίνει και σιωπηρά, αρκεί η βούληση του εργοδότη για έλλειψη δέσμευσης στο μέλλον, να συνάγεται αναμφίβολα από τις περιστάσεις, χωρίς να έχει ανάγκη να εξηγήσει, ή να δικαιολογήσει την απόφαση του για την καταγγελία της σύμβασης, η δε τυχόν αλήθεια, ή αναλήθεια των λόγων, οι οποίοι τον οδήγησαν στην καταγγελία της σύμβασης, δεν επηρεάζει το κύρος της καταγγελίας.

Β. Η κύρια συνέπεια της καταγγελίας είναι η λύση της σύμβασης για το μέλλον και η από αυτήν υποχρέωση του εργολάβου να παραδώσει το μέρος του έργου που εκτελέστηκε στον εργοδότη (ΑΠ 762/2006, ΑΠ 168/2005, ΑΠ 147/2003, ΕφΑΘ 1488/2007).

Γ. Ο εργοδότης υποχρεούται να παραλάβει το έργο στην κατάσταση που βρίσκεται κατά την καταγγελία και να καταβάλει στον εργολάβο ολόκληρη την συμφωνημένη αμοιβή, από την οποία, μετά από ένσταση του εργοδότη, μπορούν να αφαιρεθούν οτιδήποτε εξοικονομήθηκε από την ματαίωση της σύμβασης, καθώς και οτιδήποτε άλλο ωφελήθηκε ο εργολάβος από άλλη εργασία του, ή παρέλειψε με δόλο να ωφεληθεί (ΑΠ 358/2014, ΑΠ 1474/2013, ΑΠ 877/2013).

Δ. Περαιτέρω αξίωση προς αποζημίωση, όπως το διαφυγόν κέρδος που θα αποκέρδαινε, δεν έχει ο εργολάβος, γιατί οποιαδήποτε ζημία περιλαμβάνεται στην αμοιβή που οφείλεται για ολόκληρο το έργο, σαν να ήταν περατωμένο (ΑΠ 1500/1992, ΠολΠρΑθ 6562/2009).

 

Ε. Η διάταξη του άρθρου 700 ΑΚ είναι ενδοτικού δικαίου και για αυτό είναι ισχυρές αντιθέτου περιεχομένου συμφωνίες, με τις οποίες ορίζεται διαφοροποίηση στη ρύθμιση από εκείνη της διάταξης (ΑΠ 358/2014, ΑΠ 1474/2013, ΑΠ 877/2013). Με τις αντιθέτου περιεχομένου συμφωνίες, μπορεί να περιορίζεται το δικαίωμα του εργοδότη από το άρθρο 700 ΑΚ, ή να καταλύεται, δηλαδή να χωρεί έγκυρη παραίτηση του εργοδότη από το δικαίωμα καταγγελίας, ή ανάκτηση του δικαιώματος από τον εργοδότη, ή να παραχωρούνται περισσότερα δικαιώματα στον εργοδότη, όπως απαλλαγή από καταβολή της αμοιβής, ή να περιορίζεται η υποχρέωση σε ορισμένο ποσοστό, ή να ορίζεται ποινική ρήτρα, σε περίπτωση καταγγελίας, η οποία αντικαθιστά τις υποχρεώσεις από τη διάταξη του άρθρου 700 ΑΚ, ή είναι πέραν αυτών (ΑΠ 358/2014). Μπορεί ακόμη με τις συμφωνίες αυτές να χορηγείται το δικαίωμα καταγγελίας όχι μόνο στον εργοδότη, όπως προβλέπεται στην ΑΚ 700 αλλά και στον εργολάβο, ή να θεσπίζονται περιορισμοί στην άσκησή του (π.χ. έγγραφη προειδοποίηση εργοδότη ή του εργολάβου) (ΑΠ 71/2016).