Α. Ο αρραβώνας, ο οποίος σκοπεί στην κάλυψη της ζημίας στην περίπτωση υπαίτιας ματαίωσης της σύμβασης, διαφέρει από την προκαταβολή, γιατί ο αρραβώνας δίνεται για καταρτισμένη σύμβαση, ή κατά την σύναψη προσυμφώνου και όχι κατά το στάδιο των διαπραγματεύσεων, που δίδεται η προκαταβολή. Την προκαταβολή δίδει ο ένας εκ των συμβαλλόμενων προς τον άλλο, όχι προς κάλυψη της ζημίας, αλλά έναντι της παροχής και σε εγγύηση αυτής (ΑΠ 1500/2008, ΑΠ 98/2017). 

Β. Επομένως βασική διαφορά μεταξύ προκαταβολής και αρραβώνα που δίνεται κατά την σύναψη της κύριας σύμβασης είναι ότι, η προκαταβολή τελεί υπό την νομική αίρεση της δημιουργίας στο μέλλον της ενοχής και όχι υπό την αίρεση της μη εκπληρώσεως της κυρίας ενοχής όπως ο αρραβώνας.

Γ. Στις περιπτώσεις, που δίνεται προκαταβολή στα πλαίσια κάποιας σύμβασης, η προκαταβολή αυτή κατά νόμο δεν θεωρείται αρραβώνας, αν δεν υπάρχει συγκεκριμένη σύμβαση για τον αρραβώνα. Σε αμφιβολία προκριτέα είναι η ερμηνεία ότι πρόκειται περί προκαταβολής (ΕφΑΘ 4477/1979)

Δ. Η προκαταβολή δεν χάνεται, ούτε επιστρέφεται στο διπλάσιο, όπως συμβαίνει στην κατάπτωση του αρραβώνα, γιατί στερείται της αμφιτερούς διαζευκτικής ενεργείας του καταπεσόντος αρραβώνος, του ότι δηλαδή  δημιουργούνται, με την κατάπτωσή του, δύο παράλληλες και ανεξάρτητες μεταξύ των αξιώσεις, μία από την κυρία και μία από την αρραβωνική σύμβαση (ΕΑ 4477/1979).

Ε. Η προκαταβολή σε περίπτωση εξόδου της νομικής αιρέσεώς της, αναζητείται με τις διατάξεις του αδικαιολόγητου πλουτισμού (άρθρο 904 επ. ΑΚ).