Με τον (νέο) εργασιακό νόμο 4808/2021 επανακαθορίστηκαν οι όροι και προϋποθέσεις της καταγγελίας της σύμβασης εξαρτημένης εργασίας αορίστου χρόνου. Ο νόμος προβλέπει διαφορετικές συνέπειες, α) για την απόλυση για συγκεκριμένους λόγους και β) για την απόλυση για άλλους λόγους.

1) Απόλυση για συγκεκριμένους λόγους 

Όταν η καταγγελία της σύμβασης εξαρτημένης εργασίας αορίστου χρόνου γίνεται για τους παρακάτω λόγους, η απόλυση είναι άκυρη, χωρίς να ελέγχεται εάν η καταγγελία  υπερέβη, ή όχι, τα όρια που επιβάλλουν η καλή πίστη και τα χρηστά ήθη. Ο εργαζόμενος δύναται να διεκδικήσει δικαστικά την ακύρωση της απόλυσης και την επιστροφή του στην εργασία, με καταβολή σε αυτόν μισθών υπερημερίας για την περίοδο μέχρι την επαναπρόσληψη (Άρθρο 66).

α) Οφείλεται στην μη υποβολή αιτήματος για διευθέτηση του χρόνου εργασίας, παρά την επιμονή του εργοδότη (Άρθρο 59).

β) Γίνεται ως αντίδραση σε ενάσκηση νομίμου δικαιώματος του εργαζομένου.

γ) Οφείλεται στην άσκηση των δικαιωμάτων του εργαζομένου σε περίπτωση βίας και παρενόχλησης.

δ) Οφείλεται σε δυσμενή διάκριση σε βάρος του εργαζομένου, ή εκδικητικότητα, λόγω φύλου, φυλής, χρώματος, πολιτικών φρονημάτων, θρησκευτικών ή φιλοσοφικών πεποιθήσεων, γενεαλογικών καταβολών, εθνικής ή εθνοτικής καταγωγής, γενετήσιου ή σεξουαλικού προσανατολισμού, ηλικίας, ταυτότητας ή χαρακτηριστικών φύλου, αναπηρίας, ή συμμετοχής ή μη σε συνδικαλιστική οργάνωση.

ε) Των εγκύων και τεκουσών γυναικών,

στ)  Του πατέρα του νεογεννηθέντος τέκνου, όταν δεν συντρέχει σπουδαίος λόγος,

ζ) Ως αντίδραση στο αίτημα ή την λήψη οποιασδήποτε άδειας, ή ευέλικτης ρύθμισης για λόγους φροντίδας του τέκνου,

η) Κατά τη διάρκεια της άδειας αναψυχής,

θ) Των πολύτεκνων, αναπήρων και εν γένει προστατευόμενων προσώπων,

ι) Των στρατευμένων,

ια) Των μετεκπαιδευομένων εργαζομένων σε τουριστικές επιχειρήσεις,

ιβ) Που γίνεται κατά παράβαση της νομοθεσίας περί ομαδικών απολύσεων, ιγ) Κατά των συνδικαλιστικών στελεχών και των μελών των συμβουλίων εργαζομένων,

ιδ) Που οφείλεται σε νόμιμη συνδικαλιστική δράση του εργαζομένου,

ιε) Λόγω μη αποδοχής από τον εργαζόμενο πρότασης του εργοδότη για μερική απασχόληση ή εκ περιτροπής εργασία,

ιστ) Των εργαζομένων που αρνούνται την διευθέτηση που έχει συμφωνηθεί συλλογικά και η άρνησή τους δεν είναι αντίθετη με την καλή πίστη.

Το βάρος απόδειξης ότι η απόλυση έγινε για κάποιον από τους παραπάνω λόγους φέρει ο εργαζόμενος. Εναπόκειται στον εργοδότη να αποδείξει ότι η απόλυση δεν έγινε για τον προβαλλόμενο λόγο.

2) Απόλυση για άλλους λόγους 

α) Οι λόγοι αυτοί δεν προσδιορίζονται από τον νόμο, αλλά εμμέσως προκύπτει ότι τέτοιοι λόγοι υφίστανται, α) όταν υπάρχει  (γενικά) ένταση στις σχέσεις εργοδότη και εργαζόμενου, που δεν καλύπτεται από τις παραπάνω περιπτώσεις και β) όταν η επιχείρηση έχει οικονομικά προβλήματα, ή είναι σε αναδιάρθρωση.

β) Όταν η καταγγελία της σύμβασης εξαρτημένης εργασίας αορίστου χρόνου γίνεται για «άλλους λόγους) το Δικαστήριο δύναται κατά την κρίση του, μετά από αίτημα του εργοδότη, ή και του εργαζομένου, ακυρώνοντας την απόλυση, να μην διατάξει την επιστροφή του εργαζομένου στην εργασία του,  αλλά να επιδικάσει ποσό πρόσθετης αποζημίωσης (Άρθρο 66).

γ) Η πρόσθετη (έξτρα) αποζημίωση κυμαίνεται από 3 έως 24 μηνιάτικα. Αν προστεθούν και τα 12 μηνιάτικα της κανονικής αποζημίωσης που δικαιούται ο μισθωτός, εφ όσον έχει από 16 έτη και πάνω συμπληρωμένα στον ίδιο εργοδότη, τότε το συνολικό πακέτο της αποζημίωσης μπορεί να φτάσει έως τα 36 μηνιάτικα. Το εύρος της έξτρα αποζημίωσης το καθορίζει το δικαστήριο με δυο βασικά κριτήρια, α)  την ένταση του πταίσματος του εργοδότη και β) την περιουσιακή και οικονομική κατάσταση του εργαζομένου και του εργοδότη.

3) Απαλλαγή από την υποχρέωση παροχής εργασίας μετά από απόλυση με  προειδοποίηση (προμήνυση)

Μετά από πρόταση του εργοδότη και αποδοχή από τον εργαζόμενο είναι δυνατή η απαλλαγή του εργαζομένου από την υποχρέωση παροχής εργασίας μετά από προμήνυση (προειδοποίηση) της καταγγελίας της σύμβασης εργασίας. Στην περίπτωση αυτή ο εργαζόμενος έχει το δικαίωμα να εργασθεί σε άλλο εργοδότη, χωρίς να επηρεάζονται τα αποτελέσματα της καταγγελίας και το ύψος της καταβλητέας αποζημίωσης (Άρθρο 65).

Σημείωση 1   

Ο εργαζόμενος, που απολύθηκε από την εργασία του για οποιονδήποτε λόγο, δύναται, αντί να διεκδικήσει την αναγνώριση της ακυρότητας της καταγγελίας της σύμβασης εργασίας και την επιστροφή στην εργασία του, να ζητήσει από το Δικαστήριο να του επιδικάσει την παραπάνω πρόσθετη αποζημίωση (Άρθρο 66).

Σημείωση 2

Απαγορεύεται με ποινή απαραδέκτου η σώρευση στην αγωγή (ακόμη και επικουρική) αιτήματος για πρόσθετη αποζημίωση με αίτημα για αναγνώριση της ακυρότητας της καταγγελίας (Άρθρο 66).

Σημείωση 3   

α) Εάν κατά την καταγγελία της σύμβασης εξαρτημένης εργασίας δεν τηρήθηκαν οι προβλεπόμενες προϋποθέσεις για την εγκυρότητά της, με εξαίρεση την καταβολή της αποζημίωσης απολύσεως, το κύρος της καταγγελίας ισχυροποιείται, εφ όσον ο εργοδότης καλύψει την τυπική παράλειψη εντός προθεσμίας (1) μηνός από την επίδοση της σχετικής αγωγής, ή από την υποβολή αιτήματος επίλυσης εργατικής διαφοράς.

β) Όταν το ποσό της αποζημίωσης υπολείπεται του ποσού της νόμιμης αποζημίωσης λόγω προφανούς σφάλματος, ή εύλογης αμφιβολίας ως προς τη βάση υπολογισμού αυτής, η καταγγελία δεν ακυρώνεται, αλλά διατάσσεται η συμπλήρωσή της (Άρθρο 66).

Σημείωση 4

Η αγωγή για ακύρωση  της απόλυσης πρέπει να ασκηθεί εντός 3 μηνών από την κοινοποίηση του εγγράφου της απόλυσης, αλλιώς το δικαίωμα παραγράφεται και η αγωγή απορρίπτεται ως απαράδεκτη.

Σημείωση 5

Αν η ακυρότητα της απόλυσης οφείλεται στη μη κοινοποίηση εγγράφου, η 3μηνη προθεσμία αρχίζει από την ημέρα που ο εργοδότης σταμάτησε να αποδέχεται τις υπηρεσίες του εργαζόμενου.

Σημείωση 6

Η αγωγή για καταβολή της αποζημίωσης πρέπει να ασκηθεί εντός 6 μηνών από την κοινοποίηση του εγγράφου της απόλυσης, ή από την ημέρα κατά την οποία η αξίωση κατέστη απαιτητή, άλλως το δικαίωμα παραγράφεται και η αγωγή απορρίπτεται ως απαράδεκτη.

Σημείωση 7

Η με επιφύλαξη είσπραξη της αποζημίωσης δεν αποτελεί παραίτηση του εργαζόμενου από το δικαίωμα ακυρότητας της απόλυσης, ή της επιδίωξης μεγαλύτερης αποζημίωσης.