Σύμφωνα με τον νόμο 4808/2021 για την προστασία της εργασίας, προβλέπονται οι παρακάτω άδειες απουσίας από την εργασία των εργαζομένων.

1) Γάμου

2) Προγεννητικών εξετάσεων

3) Γονική άδεια

4) Άδεια πατρότητας

5) Άδεια φροντιστή

6) Άδεια ανωτέρας βίας

7) Άδεια για μονογονεϊκές οικογένειες

8) Φροντίδας τέκνου

9) Άδεια άνευ αποδοχών

10) Παρακολούθησης σχολικής επίδοσης τέκνου

11) Άδεια λόγω ασθένειας παιδιού, εξαρτώμενου μέλους

12) Άδεια λόγω νοσηλείας των παιδιών

13) Μειωμένο ωράριο για παιδιά με αναπηρία

14) Άδεια μητρότητας στην παρένθετη μητρότητα και υιοθεσία

15) Άδεια υποβολής σε μεθόδους ιατρικώς υποβοηθούμενης αναπαραγωγής

Αναλυτικά

1) Γάμου

Σε γάμο, ή σύναψη συμφώνου συμβίωσης, χορηγείται άδεια (6) εργασίμων ημερών, με αποδοχές, εφ όσον ο εργαζόμενος απασχολείται με σύστημα εξαήμερης εβδομαδιαίας εργασίας και (5)εργασίμων ημερών, εφ όσον απασχολείται με σύστημα πενθήμερης εβδομαδιαίας εργασίας. Η άδεια αυτή δεν υπολογίζεται στην κανονική ετήσια άδεια του εργαζομένου (Άρθρο 39).

2) Προγεννητικών εξετάσεων

Οι έγκυοι εργαζόμενες απαλλάσσονται από την εργασία χωρίς περικοπή αποδοχών, προκειμένου να υποβάλλονται σε εξετάσεις προγεννητικού ελέγχου, εφ όσον αυτές οι εξετάσεις πρέπει να γίνουν κατά τη διάρκεια του χρόνου εργασίας (Άρθρο 40).

3) Γονική άδεια

Ορίζεται ως η «άδεια από την εργασία για τους εργαζόμενους γονείς λόγω της γέννησης ή υιοθεσίας παιδιού, ώστε να είναι δυνατή η επιμέλεια του τέκνου».

α) Χορηγείται σε κάθε εργαζόμενο γονέα, ή πρόσωπο που ασκεί τη γονική μέριμνα, εφ όσον έχει συμπληρώσει (1) έτος συνεχόμενης, ή με διαδοχικές συμβάσεις εργασίας ορισμένου χρόνου, στον ίδιο εργοδότη, εκτός αν ορίζεται ευνοϊκότερα από ειδική διάταξη νόμου, για διάστημα (4) μηνών, μπορεί δε να την χρησιμοποιήσει συνεχόμενα ή τμηματικά, μέχρι το παιδί να συμπληρώσει την ηλικία των (8) ετών.

β) Σε περίπτωση υιοθεσίας ή αναδοχής τέκνου ηλικίας έως (8) ετών, η γονική άδεια χορηγείται από την ένταξη του παιδιού στην οικογένεια (Άρθρο 28).

γ) Επίδομα γονικής άδειας

γα) Θεσπίζεται η υποχρέωση του Ο.Α.Ε.Δ. να καταβάλλει επίδομα γονικής άδειας στον κάθε γονέα, μηνιαίως, για τους (2) πρώτους μήνες της γονικής άδειας, ποσού ίσου με τον ελάχιστο νομοθετημένο μισθό καθώς και αναλογία δώρων εορτών και επιδόματος αδείας με βάση το προαναφερόμενο ποσό.

γβ) Οι γονείς διδύμων, τριδύμων ή και περισσότερων πολύδυμων τέκνων δικαιούνται να λάβουν το εν λόγω επίδομα για (2) μήνες επιπλέον, ανεξαρτήτως του αριθμού των παιδιών που γεννήθηκαν μαζί, ενώ γονείς μόνοι, λόγω θανάτου του άλλου γονέα, ή λόγω ολικής αφαίρεσης της γονικής μέριμνας, ή μη αναγνώρισης του τέκνου από αυτόν, δικαιούνται την γονική άδεια και το επίδομα εις διπλούν.

γγ) Ο χρόνος του τμήματος της άδειας κατά το οποίο ο εργαζόμενος λαμβάνει το επίδομα από τον Ο.Α.Ε.Δ., λογίζεται ως χρόνος ασφάλισης στους κλάδους κύριας σύνταξης και ασθένειας του οικείου ασφαλιστικού φορέα καθώς και στους οικείους φορείς επικουρικής ασφάλισης (Άρθρο 28).

4) Άδεια πατρότητας

Ορίζεται ως η «άδεια από την εργασία για τον πατέρα, η οποία λαμβάνεται, με την ευκαιρία της γέννησης, για την επιμέλεια του τέκνου». Χορηγείται στον πατέρα για διάστημα (14) εργάσιμων ημερών, με αποδοχές, η οποία λαμβάνεται κατά τη γέννηση του τέκνου. Η άδεια δύναται, είτε α) να χορηγείται (2) ημέρες πριν την αναμενόμενη ημερομηνία τοκετού οπότε οι υπόλοιπες (12) χορηγούνται, συνολικά ή τμηματικά, άμεσα λόγω της γέννησης του τέκνου, εντός (30) ημερών από την ημερομηνία γέννησης, είτε β) να χορηγείται μετά την ημερομηνία γέννησης.

Σε περίπτωση υιοθεσίας ή αναδοχής τέκνου, ηλικίας έως (8) ετών, η άδεια πατρότητας χορηγείται από την ένταξη του παιδιού στην οικογένεια (Άρθρο 27).

5) Άδεια φροντιστή

Θεσμοθετείται ο θεσμός του «φροντιστή» και η «άδεια φροντιστή».

Ως «φροντιστής» νοείται ο «εργαζόμενος που παρέχει προσωπική φροντίδα ή υποστήριξη σε συγγενή ή πρόσωπο που κατοικεί στο ίδιο νοικοκυριό με τον εργαζόμενο και που έχει ανάγκη σημαντικής φροντίδας ή υποστήριξης για σοβαρό ιατρικό λόγο».  «Συγγενής» θεωρείται «ο σύζυγος, σύντροφος με σύμφωνο συμβίωσης, τα τέκνα φυσικά ή θετά, οι γονείς, τα αδέλφια και οι συγγενείς εξ αγχιστείας στην ίδια γραμμή και στον ίδιο βαθμό». Ως «άδεια φροντιστή», ορίζεται η «άδεια από την εργασία για τους εργαζόμενους, ώστε να παρέχουν προσωπική φροντίδα ή υποστήριξη σε συγγενή ή πρόσωπο που κατοικεί στο ίδιο νοικοκυριό με τον εργαζόμενο και που έχει ανάγκη σημαντικής φροντίδας ή υποστήριξης για σοβαρό ιατρικό λόγο».

Κάθε εργαζόμενος, που έχει συμπληρώσει (6) μήνες συνεχόμενης ή με διαδοχικές συμβάσεις εργασίας ορισμένου χρόνου, δικαιούται άδεια φροντιστή, για την φροντίδα προσώπου, διάρκειας έως (5) εργάσιμων ημερών για κάθε ημερολογιακό έτος, εφ όσον το πρόσωπο αυτό έχει ανάγκη σημαντικής φροντίδας ή υποστήριξης για σοβαρό ιατρικό λόγο, η οποία βεβαιώνεται με ιατρική γνωμάτευση (Άρθρο 29).

6) Άδεια ανωτέρας βίας

Ο εργαζόμενος γονέας,  ή φροντιστής, έως (2) φορές ετησίως και έως (1) εργάσιμη ημέρα κάθε φορά, δικαιούται να απουσιάσει από την εργασία του, με αποδοχές, για λόγους ανωτέρας βίας, που συνδέονται με επείγοντα οικογενειακά ζητήματα σε περίπτωση ασθένειας ή ατυχήματος, που καθιστά απαραίτητη την άμεση παρουσία του εργαζομένου. Η ασθένεια, ή το ατύχημα, του παιδιού ή του «φροντιζόμενου» προσώπου, βεβαιώνεται με ιατρική γνωμάτευση νοσοκομείου, ή θεράποντος ιατρού (Άρθρο 30).

7) Άδεια για μονογονεϊκές οικογένειες

Οι εργαζόμενοι γονείς που έχουν χηρέψει και ο άγαμος γονέας που έχει την αποκλειστική επιμέλεια παιδιού, δικαιούται άδεια (6) εργάσιμων ημερών ετησίως, με αποδοχές, επιπλέον αυτής που δικαιούνται από άλλες διατάξεις. Γονέας με (3) παιδιά ή περισσότερα, δικαιούται άδειας (8) εργάσιμων ημερών ετησίως (Άρθρο 45).

8) Φροντίδας τέκνου

Οι εργαζόμενοι γονείς, δικαιούνται, εναλλακτικώς μεταξύ τους, την άδεια φροντίδας τέκνου. Η άδεια χορηγείται για χρονικό διάστημα (30) μηνών από την λήξη της άδειας μητρότητας, ή της ειδικής παροχής προστασίας της μητρότητας, ή της γονικής άδειας, ως μειωμένο ωράριο. Ο γονέας που κάνει χρήση του δικαιώματος αυτού, δικαιούται, είτε να προσέρχεται κατά (1) ώρα αργότερα, είτε να αποχωρεί κατά (1) ώρα νωρίτερα κάθε ημέρα από την εργασία, είτε να την διακόπτει κατά μία ώρα ημερησίως, σύμφωνα με την αίτησή του. Εναλλακτικώς, έπειτα από συμφωνία των μερών, το μειωμένο ωράριο μπορεί να χορηγείται με άλλους τρόπους (Άρθρο 37).

9) Άδεια άνευ αποδοχών

Ο εργαζόμενος πλήρους ή μερικής απασχόλησης δύναται, κατόπιν συμφωνίας με τον εργοδότη, να λάβει άδεια άνευ αποδοχών για χρονικό διάστημα που δεν υπερβαίνει το (1) έτος, η οποία δύναται να παραταθεί με νεότερη συμφωνία. Κατά τη διάρκεια της άδειας η σύμβαση εργασίας τίθεται σε αναστολή και δεν οφείλονται ασφαλιστικές εισφορές. Μετά τη λήξη της άδειας άνευ αποδοχών αναβιώνουν τα δικαιώματα και οι υποχρεώσεις των μερών εκ της σύμβασης εξαρτημένης εργασίας (Άρθρο 62).

10) Παρακολούθησης σχολικής επίδοσης τέκνου

Οι εργαζόμενοι γονείς, με σκοπό να επισκέπτονται το σχολείο των παιδιών τους, για την παρακολούθηση της σχολικής τους επίδοσης και της εν γένει παρουσίας τους, έχουν δικαίωμα για κάθε παιδί, ηλικίας μέχρι (18) ετών συμπληρωμένων, που παρακολουθεί μαθήματα στοιχειώδους ή μέσης εκπαίδευσης, καθώς και γονείς τέκνου με ειδικές ανάγκες, ανεξαρτήτως της ηλικίας του τέκνου, που φοιτά σε δομή ειδικής εκπαίδευσης του Υπουργείου Παιδείας, ή είναι ενταγμένο και παρακολουθεί προγράμματα σε Κέντρα Διημέρευσης Ημερήσιας Φροντίδας ατόμων με ειδικές ανάγκες (ΚΔ-ΗΦ ΑμΕα), Κέντρα Δημιουργικής Απασχόλησης ατόμων με ειδικές ανάγκες (κδαπ ΑμεΑ) και ειδικά εκπαιδευτήρια, να απουσιάζουν, χωρίς περικοπή των αποδοχών τους και μετά από άδεια του εργοδότη, ορισμένες ώρες, ή ολόκληρη την ημέρα, από την εργασία τους, μέχρι τη συμπλήρωση (4) εργάσιμων ημερών, κάθε ημερολογιακό έτος (Άρθρο 38).

11) Άδεια λόγω ασθένειας παιδιού, εξαρτώμενου μέλους

Οι εργαζόμενοι γονείς, δικαιούνται να λαμβάνουν, κατόπιν αιτήσεως τους, άδεια άνευ αποδοχών, που δεν υπερβαίνει τις (6) εργάσιμες ημέρες κάθε ημερολογιακό έτος, σε περίπτωση ασθένειας των παιδιών, ή άλλων μελών της οικογένειας, που έχουν ανάγκη φροντίδας, ή υποστήριξης. Δηλαδή α) για παιδιά έως 16) ετών, β) για παιδιά άνω των (16) ετών που έχουν αποδεδειγμένα ανάγκη από ειδική φροντίδα, για λόγους βαριάς ή χρόνιας ασθένειας, ή αναπηρίας, γ) για σύζυγο, εφ όσον για λόγους οξείας, βαριάς ή χρόνιας ασθένειας, ή αναπηρίας, δεν μπορεί να αυτοεξυπηρετηθεί, δ) για γονείς, άγαμους αδελφούς, για λόγους οξείας, βαριάς ή χρόνιας ασθένειας, ή αναπηρίας, ή ηλικίας, δεν μπορούν να αυτοεξυπηρετηθούν, εφ όσον ο εργαζόμενος έχει τη φροντίδα τους και το ετήσιο εισόδημά τους δεν είναι μεγαλύτερο από το ετήσιο εισόδημα του ημερομίσθιου ανειδίκευτου εργάτη που αμείβεται με το γενικό κατώτερο όριο ημερομισθίου που ισχύει κάθε φορά, υπολογιζόμενο με 25) ημερομίσθια το μήνα.

Η άδεια είναι δυνατό να χορηγείται εφάπαξ ή τμηματικά και αυξάνεται σε (8) εργάσιμες ημέρες, εάν ο δικαιούχος προστατεύει δύο παιδιά και σε (14) εργάσιμες ημέρες, εάν προστατεύει περισσότερα από δύο (Άρθρο 42).

12) Άδεια λόγω νοσηλείας των παιδιών

Οι εργαζόμενοι γονείς, δικαιούνται ειδική γονική άδεια νοσηλείας χωρίς αποδοχές, σε περίπτωση νοσηλείας του παιδιού, ανεξαρτήτως της ηλικίας του, λόγω ασθένειας ή ατυχήματος που καθιστά αναγκαία την άμεση παρουσία των, για όσο διάστημα διαρκεί η νοσηλεία και σε κάθε περίπτωση όχι πέραν των (30) εργάσιμων ημερών κατ’ έτος (Άρθρο 44).

13) Άδεια λόγω σοβαρών νοσημάτων παιδιών

Οι εργαζόμενοι γονείς, δικαιούνται ειδική γονική άδεια, διάρκειας (10) εργασίμων ημερών κατ’ έτος, με αποδοχές, για την αντιμετώπιση των αναγκών παιδιών έως (18) ετών συμπληρωμένων, με νόσημα που απαιτεί μεταγγίσεις αίματος και παραγώγων του, ή αιμοκάθαρση, με νεοπλασματική ασθένεια, ή που χρήζει μεταμόσχευσης, ή παιδιών, ανεξαρτήτως ηλικίας, με βαριά νοητική στέρηση, ή σύνδρομο DOWN, ή αυτισμό (Άρθρο 43).

14) Μειωμένο ωράριο για παιδιά με αναπηρία

Οι γονείς, που εργάζονται σε επιχείρηση ή εκμετάλλευση που απασχολεί τουλάχιστον (50) άτομα και έχουν παιδιά με πνευματική, ψυχική ή σωματική αναπηρία, η οποία πιστοποιείται με ιατρική γνωμάτευση του ασφαλιστικού φορέα, δικαιούνται για κάθε παιδί μείωση του ωραρίου εργασίας κατά (1) ώρα την ημέρα, με ανάλογη περικοπή των αποδοχών τους (Άρθρο 41).

15) Άδεια μητρότητας στην παρένθετη μητρότητα και υιοθεσία

Επεκτείνεται σε εργαζόμενες μητέρες, που αποκτούν τέκνο με την διαδικασία της παρένθετης μητρότητας, καθώς και στην εργαζόμενη που υιοθετεί τέκνο από την ένταξη του παιδιού στην οικογένεια και έως την ηλικία των (8) ετών, η άδεια μητρότητας, μετά αποδοχών και επιδομάτων καθώς και η ειδική παροχή προστασίας μητρότητας, μετά του ποσού που καταβάλλει μηνιαίως ο Ο.Α.Ε.Δ. (ίσου με τον ελάχιστο νομοθετημένο μισθό) και της αναλογίας δώρων εορτών και επιδόματος αδείας (Άρθρο 34 και 360.

16) Άδεια υποβολής σε μεθόδους ιατρικώς υποβοηθούμενης αναπαραγωγής

Θεσπίζεται άδεια επτά (7) εργάσιμων ημερών με αποδοχές, για εργαζόμενες οι οποίες υποβάλλονται σε μεθόδους ιατρικώς υποβοηθούμενης αναπαραγωγής ( Άρθρο 35).

ΣΗΜΕΙΩΣΗ

Διατηρούνται όλα τα κεκτημένα, ή υπό κτήση δικαιώματα των εργαζομένων, μέχρι το τέλος της άδειας, ή απουσίας από την εργασία, ή της ευέλικτης ρύθμισης. Κατά την λήξη κάθε άδειας, ή ευέλικτης ρύθμισης, οι εργαζόμενοι δικαιούνται να επιστρέψουν στην ίδια, ή σε ισοδύναμη, ή ανάλογη, θέση εργασίας, με τους ίδιους όρους και συνθήκες εργασίας και να επωφεληθούν από οποιαδήποτε βελτίωση των συνθηκών εργασίας, από την οποία θα είχαν επωφεληθεί, εάν δεν είχαν λάβει την άδεια (Άρθρο 46).