Από την διάταξη του άρθρου 591 εδ. 3 ΑΚ προκύπτει ότι, αν ο μισθωτής κατά την διάρκεια της μισθώσεως προσέθεσε στο μίσθιο κατασκευάσματα, για τα οποία δεν προτιμά, ή δεν μπορεί, να ζητήσει από τον εκμισθωτή τα δαπανηθέντα ποσά, λόγω μη συνδρομής των προϋποθέσεων αναζήτησής των, έχει το δικαίωμα, κατά την απόδοση του μισθίου, να τα αφαιρέσει, εκτός αν οι συμβαλλόμενοι ρύθμισαν με άλλο τρόπο την τύχη τους (ΑΠ 1254/2017).

Α. Έννοια κατασκευασμάτων

α) Κατασκευάσματα είναι τα κινητά πράγματα, που συνδέθηκαν στο μίσθιο και είναι  προορισμένα να εξυπηρετήσουν τον σκοπό του μισθίου, κατά τρόπο ώστε και μετά την σύνδεση να είναι ευδιάκριτα, ανεξαρτήτως αν αποτέλεσαν συστατικά, ή αν φέρουν προσωρινό χαρακτήρα (ΑΠ 1751/2014, ΑΠ 1254/2017).

β) Κατασκευάσματα με την πιο πάνω έννοια δεν είναι τα «εισκομισθέντα» από τον μισθωτή στο μίσθιο κινητά πράγματα, αδιαφόρως αν αυτά σχετίζονται ή όχι προς τη χρήση του μισθίου ακινήτου, τα οποία, εφ όσον δεν έγιναν με οποιοδήποτε τρόπο «κατασκευάσματα», απομακρύνονται ελευθέρως, από τον εισκομίσαντα, που έχει την εξουσία της ελεύθερης διάθεσης τους, ανεξάρτητα από την διάταξη του άρθρου 591 ΑΚ (ΑΠ 405/97, ΑΠ 672/2006 ).

γ) Το δικαίωμα του μισθωτή να αφαιρέσει τα κατασκευάσματα, δεν αλλοιώνεται, αν η νομή ή κατοχή του κατασκευάσματος περιήλθε στον εκμισθωτή πριν από την αφαίρεση, παρά μόνο στην περίπτωση κατά την οποία υπάρχει αδυναμία ή υπερημερία για αυτούσια περιέλευση στον μισθωτή των κατασκευασμάτων, οπότε, η αρχική αξίωση του μισθωτή για αφαίρεση των κατασκευασμάτων τρέπεται σε αξίωση αδικαιολόγητου πλουτισμού (ΑΠ 1254/2017).

Β. Αποζημίωση αξίας κατασκευασμάτων

α) Στην περίπτωση κατά την οποία υπάρχει αδυναμία παροχής, με την έννοια ότι ο εκμισθωτής με την εν γένει υπαίτια συμπεριφορά του καθιστά αδύνατη την περιέλευση των κατασκευασμάτων στον μισθωτή, για την οποία διαλαμβάνει το άρθρο 335 ΑΚ, ή συντρέχουν οι προϋποθέσεις που ορίζονται στο άρθρο 343 παρ. 2 ΑΚ, ο μισθωτής μπορεί να ζητήσει αποζημίωση, σύμφωνα με τις διατάξεις περί διαφέροντος, ή εφόσον συντρέχουν οι όροι του νόμου, με βάση τις διατάξεις για τον αδικαιολόγητο πλουτισμό (ΑΠ 672/2006). Πρόκειται περί συρροής αξιώσεων (αξιώσεως από την σύμβαση για αφαίρεση του κατασκευάσματος και εκ του νόμου αξιώσεως αδικαιολογήτου πλουτισμού, λόγω υπαίτιας αδυναμίας παροχής από την πλευρά του εκμισθωτή, ή υπερημερίας του εκμισθωτή (ΑΠ 1254/2017). Αν δεν υπάρχει αδυναμία παροχής και δεν συντρέχουν οι προϋποθέσεις του άρθρου 343 παρ. 2 ΑΚ, η αγωγή με την οποία ο ενάγων μισθωτής επιδιώκει απ ευθείας ως αποζημίωση την αξία των κατασκευασμάτων, ισχυριζόμενος ότι το μίσθιο με τα επ' αυτού κατασκευάσματα περιήλθε κατόπιν εξώσεώς του στον εναγόμενο εκμισθωτή, ο οποίος αρνείται να ανεχθεί την αφαίρεση αυτών, είναι μη νόμιμη (ΑΠ 193/1963).

β) Για την ενεργοποίηση  της διάταξης του άρθρου 343 παρ. 2 ΑΚ και του εξ αυτής δικαιώματος για αποζημίωση λόγω μη εκπλήρωσης της παροχής αποτελεί προϋπόθεση, α) Η απαίτηση του δανειστή για εκπλήρωση της παροχής να μην απορρέει από αμφοτεροβαρή σύμβαση, β) ο οφειλέτης να είναι υπερήμερος, δηλαδή, η απαίτηση του δανειστή για εκπλήρωση της παροχής να είναι ισχυρή, ληξιπρόθεσμη και ελεύθερη από ενστάσεις, να προηγήθηκε όχληση, αν αυτή είναι αναγκαία, και η καθυστέρηση της παροχής να οφείλεται σε γεγονός για το οποίο ο οφειλέτης υπέχει ευθύνη, γ) ο δανειστής να μη έχει πλέον συμφέρον για την αυτούσια απόδοση, γεγονός που συμβαίνει στην περίπτωση κατά την οποία ο σκοπός της ενοχής, και όχι ο επιδιωκόμενος εκ των υστέρων από το δανειστή, δεν μπορεί πλέον να επιτευχθεί, με βάση αντικειμενικά, αλλά και υποκειμενικά κριτήρια και δ) μεταξύ της μη ύπαρξης του συμφέροντος του δανειστή για εκπλήρωση της παροχής και της υπερημερίας του οφειλέτη να υπάρχει αιτιώδης συνάφεια αδικοπραξίας (ΑΠ 212/2000, ΑΠ 672/2006).

Γ. Παραγραφή απαιτήσεων

Σύμφωνα με την διάταξη του άρθρου 603 ΑΚ, οι αξιώσεις του μισθωτή παραγράφονται ύστερα από έξι μήνες αφ ότου έληξε η μίσθωση. Η παραγραφή αρχίζει από την πραγματική ανάληψη του μισθίου από τον εκμισθωτή. Στην εξάμηνη παραγραφή υπάγονται μόνο οι απαιτήσεις από δαπάνες που ο μισθωτής ενήργησε στο μίσθιο κατά το άρθρο 591 ΑΚ, όχι οι απαιτήσεις από ζημία την οποία υπέστη ο μισθωτής, έστω με τη μορφή δαπανών στο μίσθιο, συνεπεία αδικοπρακτικής συμπεριφοράς του εκμισθωτή, οι οποίες υπόκεινται στην πενταετή παραγραφή του άρθρου 937 παρ. 1 ΑΚ (ΑΠ 426/2005)

Δ. Η διάταξη του άρθρου 591 ΑΚ είναι ενδοτικού δικαίου κι επομένως μπορούν οι συμβαλλόμενοι, σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 361 ΑΚ, να συμφωνήσουν διαφορετικά.