Σύμφωνα με το (νέο) άρθρο 1532 ΑΚ, ως τούτο αντικαταστάθηκε από το άρθρο 14 του ν. 4800/2021, αν ο πατέρας ή η μητέρα παραβαίνουν τα καθήκοντα που τους επιβάλλει το λειτούργημά τους για την επιμέ­λεια του προσώπου του τέκνου, ή την διοίκηση της περι­ουσίας του, ή αν ασκούν το λειτούργημα αυτό καταχρη­στικά, ή δεν είναι σε θέση να ανταποκριθούν σε αυτό, το δικαστήριο μπορεί, εφ όσον το ζητήσουν ο άλλος γονέας, ή οι πλησιέστεροι συγγενείς του τέκνου, ή ο εισαγγελέας, να διατάξει οποιοδήποτε πρόσφορο μέτρο.

Α. Κακή άσκηση γονικής μέριμνας

Κακή άσκηση της γονικής μέριμνας συνιστούν 

α) η υπαίτια μη συμμόρφωση προς αποφάσεις και δια­τάξεις δικαστικών και εισαγγελικών αρχών που αφορούν το τέκνο, ή προς την υπάρχουσα συμφωνία των γονέων για την άσκηση της γονικής μέριμνας,

β) η διατάραξη της συναισθηματικής σχέσης του τέκνου με τον άλλο γονέα και την οικογένειά του και η με κάθε τρόπο πρόκληση διάρρηξης των σχέσεων του τέκνου με αυτούς,

γ) η υπαίτια παράβαση των όρων της συμφωνίας των γονέων, ή της δικαστικής απόφασης για την επικοινωνία του τέκνου με τον γονέα με τον οποίο δεν διαμένει και η με κάθε άλλο τρόπο παρεμπόδιση της επικοινωνίας,

δ) η κακή άσκηση και η υπαίτια παράλειψη της άσκησης του δικαιώματος επικοινωνίας από τον δικαιούχο γονέα,

ε) η αδικαιολόγητη άρνηση του γονέα να καταβάλει την διατροφή που επιδι­κάστηκε στο τέκνο από το δικαστήριο, ή συμφωνήθηκε μεταξύ των γονέων,

στ) η καταδίκη του γονέα, με οριστική δικαστική απόφαση, για ενδοοικογενειακή βία, ή για εγκλήματα κατά της γενετήσιας ελευθερίας, ή για εγκλήματα οικονομικής εκμετάλλευσης της γενετήσιας ζωής.

Η ρύθμιση περιλαμβάνει τα αδικήματα που προβλέπονται στον ν. 3500/2006 για την αντιμετώπιση της ενδοοικογενειακής βίας, ως και για τα εγκλήματα των άρθρων 312 ΠΚ (σωματική κάκωση ή βλάβη της υγείας σε ανήλικο), 330 ΠΚ (εξαναγκασμός με σωματική βία, ή απειλή σωματικής βίας, ή άλλης παράνομης πράξης, ή παράλειψης, σε πράξη, παράλειψη, ή ανοχή) και 333 ΠΚ (πρόκληση σε άλλον τρόμο, ή ανησυχία, με απειλεί βίας, ή άλλης παράνομης πράξης, ή παράλειψης).

Β. Συνέπειες κακής άσκησης 

Το δικαστήριο δύναται

α) να αφαιρέσει από τον υπαίτιο γονέα την άσκηση της γονικής μέριμνας, ή την επιμέλεια, ολικά ή μερικά, και να την αναθέσει αποκλειστικά στον άλλο γονέα, 

β) να διατάξει κάθε πρόσφορο μέ­τρο προς διασφάλιση του συμφέροντος του τέκνου.

γ) αν συντρέχει στο πρόσωπο και των δύο γονέων κακή άσκηση της γονικής μέριμνας, το δικαστήριο μπορεί να αναθέσει την πραγματική φροντίδα του τέκνου, ή ακόμα και την επιμέλειά του, ολικά ή μερικά, σε τρίτο, ή και να διορίσει επίτροπο.

Γ. α) Βασική προϋπόθεση, πριν την προσφυγή στο δικαστήριο για την αφαίρεση της γονικής μέριμνας, είναι η υπαγωγή της υπόθεσης σε «διαμεσολάβηση». Αν δεν επιτευχθεί «διαμεσολαβητική συμφωνία» ο ενδιαφερόμενος γονέας οφείλει να προσφύγει στο δικαστήριο.

β) Στην περίπτωση καταδίκης του γονέα, με οριστική δικαστική απόφαση, για ενδοοικογενειακή βία, ή για εγκλήματα κατά της γενετήσιας ελευθερίας, ή για εγκλήματα οικονομικής εκμετάλλευσης της γενετήσιας ζωής, σύμφωνα με την παρ. 2 του άρθρου 1514 ΑΚ, δεν απαιτείται προηγούμενη προσφυγή σε διαμεσολάβηση.

Δ. Ρύθμιση επειγουσών περιπτώσεων

Σε εξαιρετικά επείγουσες περιπτώσεις, εφ όσον επίκειται άμεσος κίνδυνος για την σωματική, ή την ψυχική, υγεία του τέκνου, ο εισαγγελέας δύναται να διατάξει κάθε πρό­σφορο μέτρο για την προστασία του τέκνου, μέχρι την έκδοση της απόφασης του επιληφθέντος δικαστηρίου, στο οποίο πρέπει να απευθυνθεί ο αιτών εντός (90) ημερών, με δυνατότητα αιτιολογημένης παράτασης της προθεσμίας αυτής κατά (90) επιπλέον ημέρες.