Σύμφωνα με την διάταξη του άρθρου 1515 ΑΚ η γονική μέριμνα ανηλίκου τέκνου, που γεννήθηκε και παραμένει εκτός γάμου των γονέων του, έχει δε αναγνωρισθεί εκουσίως από το φυσικό του πατέρα, κατά τους όρους των άρθρων 1475 και 1476 του ΑΚ, ασκείται αποκλειστικά από την μητέρα,. Στον εξ αναγνωρίσεως πατέρα επιφυλάσσεται ένας ρόλος αναπληρωματικός, αλλά και η δυνατότητα, υπό ορισμένες προϋποθέσεις, να παραμερίσει δικαστικά το προνόμιο αυτό της μητέρας.

Ειδικότερα, ο εξ αναγνωρίσεως πατέρας μπορεί να ασκεί τη γονική μέριμνα

α) Αυτοδικαίως, αν έπαυσε η γονική μέριμνα της μητέρας λόγω θανάτου ή κηρύξεώς της σε αφάνεια, ή ένεκεν εκπτώσεώς της κατ' άρθρο 1510 παρ. 3 του ΑΚ, ή αν αυτή αδυνατεί να την ασκήσει για νομικούς ή πραγματικούς λόγους ((ανικανότητα, ή περιορισμένη ικανότητα της για δικαιοπραξία, θάνατός της, ή βαριά ασθένειά της), οπότε την αναπληρώνει ο ίδιος στην άσκησή της,

β) Σε κάθε άλλη περίπτωση με δικαστική απόφαση, η οποία εκδίδεται μετά από αίτηση του ιδίου του πατέρα και εφ όσον αυτό επιβάλλεται από το συμφέρον του τέκνου. Η δικαστική απόφαση μπορεί να αναθέτει την άσκηση της γονικής μέριμνας και ιδίως της επιμέλειας, είτε αποκλειστικά στον εξ αναγνωρίσεως πατέρα, είτε από κοινού σε αυτόν και την μητέρα, είτε να κατανείμει μεταξύ αυτών τις λειτουργίες της.

Υπέρτατο κριτήριο για την επιλογή του πατέρα είναι το συμφέρον του παιδιού. Το συμφέρον αυτό λαμβάνεται υπ όψιν υπό την ευρεία και γενική έννοια. Για την διαπίστωση της συνδρομής του εξετάζεται σε συνδυασμό προς όλα τα επωφελή και πρόσφορα για το ανήλικο στοιχεία και περιστάσεις, σύμφωνα με την κοινωνική πείρα και την κοινή συνείδηση της κοινωνικότητας, με αντικειμενικά αξιολογικά κριτήρια και μέτρα  (ΑΠ 7128/1990, ΕφΑθ 5659/1994 ΕφΑθ 1151/1989).