Σύμφωνα με τα άρθρα 822 και 823 ΑΚ με την σύμβαση της παρακαταθήκης, ο θεματοφύλακας παραλαμβάνει από άλλον κινητό πράγμα για να το φυλάξει, με την υποχρέωση να το αποδώσει, όταν του ζητηθεί. Αμοιβή μπορεί να απαιτηθεί μόνον όταν συμφωνηθεί, ή συνάγεται από τις περιστάσεις. Ο θεματοφύλακας οφείλει να καταβάλει την επιμέλεια, που καταβάλλει στις δικές του υποθέσεις. Αν όμως οφείλεται αμοιβή για τη φύλαξη, ευθύνεται για κάθε πταίσμα.

Ο θεματοφύλακας έχει την υποχρέωση να αποδώσει το πράγμα, όταν του ζητηθεί. Κατ άρθρο δε 827 ΑΚ, αν ο παρακαταθέτης απαιτεί το πράγμα, οφείλει να το αποδώσει και αν ακόμη δεν έχει περάσει η προθεσμία που ορίστηκε για τη φύλαξή του.  Αν δεν ορίστηκε προθεσμία για την φύλαξη, ο θεματοφύλακας μπορεί να επιστρέψει το πράγμα οποτεδήποτε.  Ο θεματοφύλακας δεν έχει δικαίωμα να επιστρέψει το πράγμα που παρακατατέθηκε πριν περάσει η προθεσμία που ορίστηκε, εκτός αν απρόβλεπτα περιστατικά καθιστούν αδύνατη την ασφαλή φύλαξη του πράγματος για περισσότερο χρόνο, χωρίς δική του ζημία. Το πράγμα, εφόσον δεν ορίστηκε διαφορετικά, αποδίδεται στον τόπο όπου φυλάγεται. Ο θεματοφύλακας δεν έχει υποχρέωση να προσκομίσει το πράγμα στον παρακαταθέτη. 

Ο παρακαταθέτης οφείλει να αποδώσει στο θεματοφύλακα, ότι αυτός δαπάνησε κανονικά για την φύλαξη του πράγματος. Οφείλει επίσης να τον αποζημιώσει για την ζημία από την παρακαταθήκη, εκτός αν η ζημία αυτή δεν προέρχεται από πταίσμα του (άρθρο 826 ΑΚ). 

Η εκ μέρους του θεματοφύλακα μη επιστροφή των φυλασσομένων πραγμάτων δεν αποτελεί μόνη της, χωρίς εκ των προτέρων σχετικής εντολής του παρακαταθέτη, εκδήλωση αμέσου βούλησής του για παράνομη ιδιοποίηση των φυλασσομένων πραγμάτων μετά την πάροδο της ορισθείσης προθεσμίας απόδοσής των, αλλά απαιτούνται και πράξεις μεταγενέστερες εκ μέρους του θεματοφύλακα δηλωτικές της εξωτερίκευσης τέτοιας θέλησής του (ΑΠ 13/2013).

Αν ο θεματοφύλακας δεν είναι σε θέση να παραδώσει αυτούσιο το πράγμα που παρέλαβε για φύλαξη, έχει, κατά την γενική διάταξη του άρθρου 335 ΑΚ, την υποχρέωση να αποζημιώσει τον παρακαταθέτη, καταβάλλοντος την αξία του πράγματος, επερχομένης αλλοίωσης του αντικειμένου της ενοχής, χωρίς να αποκλείεται και η υποχρέωσή του προς αποζημίωση του παρακαταθέτη αι για κάθε άλλη ζημία που ενδεχομένως υπέστη.

Για να απαλλαγεί από την ευθύνη του, επί αδυναμίας παροχής, ο θεματοφύλακας πρέπει να αποδείξει ότι η αδυναμία οφείλεται σε γεγονός για το οποίο δεν έχει ευθύνη αυτός, ή τα πρόσωπα, για το πταίσμα των οποίων ευθύνεται όπως για δικό του πταίσμα (AΠ 1024/2010,  ΑΠ 504/2016

Στην περίπτωση κατά την οποία ο παρακαταθέτης ζητεί αποζημίωση, για το λόγο ότι ο θεματοφύλακας δεν είναι σε θέση να του αποδώσει αυτούσιο το πράγμα, για την θεμελίωση της αγωγής του πρέπει να επικαλεσθεί και, σε περίπτωση αμφισβήτησης, να αποδείξει την σύμβαση παρακαταθήκης και την αξία του πράγματος, όχι όμως και την υπαιτιότητα του θεματοφύλακα για την αδυναμία του προς αυτούσια απόδοση του πράγματος. Ο τελευταίος, για να απαλλαγεί της σχετικής υπόχρεωσης του προς αποζημίωση, πρέπει να επικαλεσθεί και να αποδείξει ότι συντρέχει περίπτωση εφαρμογής του άρθρου 336 ΑΚ, ότι δηλαδή η αδυναμία απόδοσης του πράγματος οφείλεται σε γεγονός για το οποίο αυτός δεν έχει ευθύνη. Την ίδια ως άνω ευθύνη έχει ο θεματοφύλακας και στην περίπτωση κατά την οποία τρίτος μετήλθε αξιόποινη πράξη και συνεπεία αυτής πέτυχε να ιδιοποιηθεί το κατατεθέν πράγμα. Τούτο γιατί, η αδικοπραξία τελείται σε βάρος του θεματοφύλακα, η εναντίον του, όμως, ενοχική αξίωση του καταθέτη παραμένει άθικτη.

Όταν για την φύλαξη του πράγματος οφείλεται αμοιβή, ο θεματοφύλακας ευθύνεται για κάθε πταίσμα του, αλλά και για πταίσμα των προσώπων που χρησιμοποιεί για την εκπλήρωση της παροχής, δηλαδή για δόλο ή αμέλεια, η οποία (αμέλεια) υπάρχει όταν δεν καταβάλλεται η επιμέλεια του μετρίως συνετού κοινωνικού ανθρώπου στον κύκλο της επαγγελματικής του δραστηριότητας. Ο θεματοφύλακας ευθύνεται πάντοτε για βαριά αμέλεια και για ελαφρά αμέλεια μέχρι το βαθμό, πέρα από τον οποίο και για τις δικές του υποθέσεις δεν επιδεικνύει επιμέλεια. Αποκλεισμός της ευθύνης του για πταίσμα του οφειλόμενο σε δόλο ή βαρεία αμέλεια του με συμφωνία από πριν δεν επιτρέπεται και η σχετική συμφωνία, κατ άρθρο 332 εδ. α ΑΚ, είναι άκυρη  (AΠ 1024/2010,  ΑΠ 504/2016

Περίπτωση ευθύνης του θεματοφύλακα για αθέτηση της υποχρέωσης του για φύλαξη από βαρεία αμέλεια του, συντρέχει κάθε φορά που η αθέτηση της υποχρέωσής του αυτής συνιστά εκτροπή ιδιαίτερα μεγάλη, ή ασυνήθιστα σοβαρή, της απαιτούμενης από τους κανόνες των συναλλαγών επιμέλειας (ΑΠ 92/2005, 189/2002, 1346/1989).

Αν ο παρακαταθέτης είναι και κύριος του πράγματος, που δίδεται για παρακαταθήκη και ο θεματοφύλακας, από αμέλεια, βλάψει το πράγμα, που παρακατατέθηκε, ή απωλέσει τούτο, τότε η ευθύνη του θεμελιώνεται και στο άρθρο 914 ΑΚ, δηλ. πρόκειται περί συρροής αξιώσεων. Από την τελευταία, ως άνω διάταξη συνάγεται, ότι για τη γέννηση ευθύνης από αδικοπραξία, προς αποζημίωση, ή χρηματική ικανοποίηση, πρέπει να υπάρχει, α) ανθρώπινη συμπεριφορά παράνομη και υπαίτιο, β) επέλευση ζημίας και γ) αιτιώδης συνάφεια μεταξύ της επιζήμιας συμπεριφοράς του ενός και της ζημίας του άλλου (ΑΠ 1964/2013).

Σύμφωνα και με τις διατάξεις των άρθρων 361, 330-336 ΑΚ η σύμβαση παρακαταθήκης μπορεί να καταρτίζεται και στα πλαίσια άλλης ρυθμισμένης σύμβασης, οπότε για την μικτή αυτή σύμβαση, εάν μεν κάθε παροχή, ανεξάρτητα από τον τύπο στον οποίον ανήκει, είναι της αυτής σπουδαιότητας για τους συμβαλλομένους, θα εφαρμοσθούν οι για τον τύπο καθεμιάς ισχύοντες κανόνες, εάν δε η μία από τις δύο είναι απλώς παρακολουθηματικός της άλλης και οι εξ αυτής υποχρεώσεις, είτε ανήκουν στις συνήθεις υποχρεώσεις από την κύρια σύμβαση, είτε είναι παρακολουθηματικός της κύριας σύμβασης, οι για την κύρια σύμβαση εφαρμοστέες διατάξεις είναι κρίσιμες για την όλη σύμβαση  (ΑΠ 1024/2010,  ΑΠ 505/2016).

Όταν για τη φύλαξη πράγματος οφείλεται αμοιβή, πρόκειται κατά κανόνα για αυτοτελή σύμβαση παρακαταθήκης στο πλαίσιο άλλης κύριας σύμβασης, οπότε ο θεματοφύλακας ευθύνεται για κάθε πταίσμα, δηλαδή για δόλο ή αμέλεια (ΑΠ 504/2016).