Α. Αν δεν υπάρχει το πρωτότυπο της ιδιόγραφης διαθήκης (γιατί π.χ χάθηκε) δεν δημοσιεύεται αντίγραφό της, έστω και αν αυτό είναι φωτογραφία, ή φωτοτυπία του πρωτοτύπου της, της οποίας η ακρίβεια βεβαιώνεται από πρόσωπο αρμόδιο κατά τον νόμο για έκδοση αντιγράφων (άρθρο 449 παρ. 2 ΚΠολΔ).

Σημείωση 1

Δεν μπορεί να γίνει λόγος για δημοσίευση ιδιόγραφης διαθήκης, όταν δημοσιεύθηκε φωτοτυπία της, είτε φέρει βεβαίωση της ακρίβειάς της από πρόσωπο αρμόδιο κατά το νόμο για έκδοση αντιγράφων, είτε όχι.

Σημείωση 2

Εάν έχει γίνει τέτοια δημοσίευση, αυτός που έχει έννομο συμφέρον, μπορεί να ζητήσει με αναγνωριστική αγωγή να αναγνωρισθεί ότι η φωτοτυπία, που δημοσιεύθηκε, είναι άκυρη ως ιδιόγραφη διαθήκη.

Β. Αν η διαθήκη χαθεί, ο ενδιαφερόμενος έχει την δυνατότητα, κατά το άρθρο 71 ΚΠολΔ, να ασκήσει αναγνωριστική αγωγή και να ζητήσει δικαστική βεβαίωση ότι υπήρχε διαθήκη, που καταρτίσθηκε νόμιμα και χάθηκε, είχε  δε ορισμένο περιεχόμενο (ΤρΕφΠειρ 196/2019).

Σημείωση 3

Από την διάταξη του άρθρου 435 ΚΠολΔ, που ορίζει ότι, αν ένα έγγραφο χαθεί, ή γίνει δυσανάγνωστο, ή άχρηστο, σε συνδυασμό με τις διατάξεις των άρθρων 1721 και 1718 ΑΚ, συνάγεται ότι, σε περίπτωση απώλειας διαθήκης, επιτρέπεται και η δια μαρτύρων απόδειξη της υπάρξεως αυτής, νομίμως συντεταγμένης και του περιεχομένου της, δηλαδή ότι, α) συντάχθη σύμφωνα με τις νόμιμες διατυπώσεις, β) το ακριβές περιεχόμενό της, και γ) ότι η απώλειά της, ή η τυχαία καταστροφή της, δεν έχει την έννοια της ανάκλησης (ΟλΑΠ 1234/1982, ΑΠ 484/ 2013, ΤρΕφΠειρ 196/2019).

Σημείωση 4

Ο ισχυρισμός του εναγομένου ότι υπάρχει ιδιόγραφη διαθήκη με το περιεχόμενο της φωτοτυπίας, η οποία χάθηκε, δεν ασκεί επιρροή στην έκβαση της δίκης και για αυτό δεν είναι ουσιώδης, αφού η ακυρότητα της φωτοτυπίας, που δημοσιεύθηκε, δεν αποκλείει την ύπαρξη διαθήκης με το περιεχόμενο αυτό (ΑΠ 320/2002).

Σημείωση 5

Η αγωγή, με την οποία ο ενάγων ζητεί να βεβαιωθεί δικαστικά, λόγω απωλείας, η ύπαρξη νομοτύπως καταρτισθείσας ιδιόγραφης διαθήκης, να αναγνωρισθεί το εξ αυτής κληρονομικό του δικαίωμα επί κληρονομιαίου ακινήτου και να υποχρεωθούν οι κατέχοντες αυτό, ως εξ αδιαθέτου κληρονόμοι του διαθέτη να του παράσχουν πληροφορίες για τα εντός αυτού ευρισκόμενα κινητά πράγματα, στηρίζεται στις διατάξεις των άρθρων 1718, 1721, 1871, 1880 ΑΚ και 435 ΚΠολΔ και είναι δυνατόν να στραφεί, είτε εναντίον όλων των κατεχόντων, είτε και κατά μερικών εξ αυτών, δοθέντος ότι, επί πλειόνων εναγόντων, ή εναγομένων, δεν συντρέχει μεταξύ τους δεσμός αναγκαστικής ομοδικίας (ΑΠ 275/2014) ΑΠ 828/2017).