Απεργίας απόφαση, νομιμότητα απεργίας.

Σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 20 του ν. 1264/1982, όπως ισχύει με τις τροποποιήσεις με τους ν. 1915/1990, ν. 2224/1994 και άρθρο 211 ν. 4512/2018, στις πρωτοβάθμιες συνδικαλιστικές οργανώσεις, δηλαδή στα επιχειρησιακά σωματεία, η απεργία κηρύσσεται με απόφαση της Γενικής Συνέλευσης η οποία είναι το ανώτατο όργανο της συνδικαλιστικής οργάνωσης. Σε περίπτωση που δεν υπάρχει σωματείο, η απεργία κηρύσσεται από το πιο αντιπροσωπευτικό Εργατικό Κέντρο της περιοχής, ή την Ομοσπονδία.

Η Γενική Συνέλευση, που αποφασίζει την απεργία, μπορεί να εξουσιοδοτήσει το διοικητικό συμβούλιο να εκτελέσει την απόφαση και να καθορίσει τις λεπτομέρειες για τη διεξαγωγή της απεργίας, ιδίως μάλιστα αν οι οργανώσεις είναι ευρύτερης περιφέρειας, ή πανελλαδικής εμβέλειας. Η απόφαση της Γενικής Συνέλευσης για κήρυξη απεργίας λαμβάνεται με μυστική ψηφοφορία.

Σύμφωνα με το άρθρο 211 ν. 4512/2018, η Γενική Συνέλευση στα επιχειρησιακά σωματεία, συνεδριάζει νόμιμα με την παρουσία του ½ των οικονομικά τακτοποιημένων μελών.

Αν δεν υπάρχει απαρτία κατά την πρώτη συζήτηση, μπορεί να συγκληθεί  σύμφωνα με το καταστατικό της οργάνωσης επαναληπτική γενική συνέλευση μέσα σε (2) μέχρι (15) μέρες, ή και τρίτη, πάντα σύμφωνα με το καταστατικό.

Σε όλες τις μεταγενέστερες γενικές συνελεύσεις απαιτείται να παρίσταται το 1/2 των οικονομικά τακτοποιημένων μελών. Κάθε αντίθετη πρόβλεψη καταστατικού  συνδικαλιστικής οργάνωσης, περί διαφορετικού αριθμού απαρτίας είναι άκυρη.

Η απόφαση λαμβάνεται με σχετική πλειοψηφία των παρόντων μελών. Αρκεί δηλαδή το 50%+1 του 1/2 των τακτοποιημένων μελών του σωματείου να ταχθεί υπέρ της απεργίας.

Παραβίαση της μυστικής ψηφοφορίας καθιστά την απόφαση της Γενικής Συνέλευσης απόλυτα άκυρη, ενώ απαγορεύεται η με οποιουδήποτε είδους εξουσιοδότηση συμμετοχή στις Συνελεύσεις και στις ψηφοφορίες.

Για τις ολιγόωρες στάσεις, εφ όσον δεν πραγματοποιούνται την ίδια μέρα, ή μέσα στην ίδια εβδομάδα, αρκεί απόφαση του διοικητικού συμβουλίου, εκτός αν το καταστατικό ορίζει διαφορετικά.

ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ 20 Ν. 1264/1982

Στις  πρωτοβάθμιες  συνδικαλιστικές  οργανώσεις  ευρύτερης  περιφέρειας,  ή  πανελλαδικής  έκτασης, η απεργία κηρύσσεται  με απόφαση  του  Διοικητικού Συμβούλιου,  εκτός  εάν  το  Καταστατικό  ορίζει διαφορετικά.

Στις δευτεροβάθμιες και τριτοβάθμιες συνδικαλιστικές οργανώσεις κηρύσσεται με απόφαση του διοικητικού συμβουλίου, εκτός εάν το καταστατικό ορίζει διαφορετικά.

Οι Δευτεροβάθμιες Συνδικαλιστικές Οργανώσεις που καλύπτουν μισθωτούς περισσοτέρων επιχειρήσεων, μπορούν να κηρύξουν απεργία με απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου στη γεωγραφική τους περιφέρεια, ή και σε τμήματά της, για το σύνολο επαγγελμάτων, κατηγοριών και επιχειρήσεων, όχι για μεμονωμένη επιχείρηση.

Σε περίπτωση που η απεργία πραγματοποιείται ως εκδήλωση αλληλεγγύης εργαζομένων, ή  επιχειρήσεων, που  εξαρτώνται  από  πολυεθνικές  εταιρείες  προς  εργαζόμενους  σε  επιχειρήσεις, ή  στην  έδρα  της  ίδιας  της  πολυεθνικής  εταιρείας  η  απεργία  κηρύσσεται από την πιο αντιπροσωπευτική τριτοβάθμια συνδικαλιστική οργάνωση.

Σύμφωνα με το άρθρο 54 του ν. 4635/2019 οι αποφάσεις για κήρυξη απεργίας, μπορεί να λαμβάνονται με ψηφοφορία, που διεξάγεται και με ηλεκτρονική ψήφο. Οι όροι και προϋποθέσεις της ηλεκτρονικής ψήφου θα καθοριστούν με απόφαση του Υπουργού Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων.

ΥΠΟΧΡΕΩΣΗ 24ΩΡΗΣ ΠΡΟΕΙΔΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΡΓΟΔΟΤΗ

Απαραίτητη προϋπόθεση για την εξασφάλιση της νομιμότητας της απεργίας είναι η υποχρέωση για προειδοποίηση του εργοδότη. Το σωματείο των εργαζομένων οφείλει να γνωστοποιήσει στην εργοδοτική πλευρά τα αιτήματα που διεκδικεί, ώστε να καταβληθεί προσπάθεια να λυθεί η διαφορά με διαπραγματεύσεις, τουλάχιστον 24 ώρες πριν την πραγματοποίηση της απεργίας.

Η προειδοποίηση μπορεί να γίνει με οποιονδήποτε τρόπο, όπως έγγραφο, ή ακόμη και προφορικά. Κατά κανόνα αρκεί η γενική προειδοποίηση. Ο προσδιορισμός ή μη της ημέρας και της ώρας έναρξης της απεργίας εναπόκειται στις εκάστοτε συνθήκες της απεργίας.

ΥΠΟΧΡΕΩΣΗ ΔΙΑΘΕΣΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ

Κατά την διάρκεια της απεργίας η συνδικαλιστική οργάνωση έχει την υποχρέωση να διαθέσει το αναγκαίο προσωπικό ασφαλείας, για την ασφάλεια των εγκαταστάσεων της επιχείρησης και της πρόληψης καταστροφών και ατυχημάτων.

Στις υπηρεσίες, οργανισμούς και επιχειρήσεις, των οποίων η λειτουργία έχει ζωτική σημασία για την εξυπηρέτηση βασικών αναγκών του κοινωνικού συνόλου, πέραν του προσωπικού ασφαλείας διατίθεται και προσωπικό για την αντιμετώπιση στοιχειωδών αναγκών του κοινωνικού συνόλου. Η συγκρότηση του προσωπικού ασφαλείας θα πρέπει να γνωστοποιείται στις αρμόδιες αρχές το πρώτο δεκαπενθήμερο του Ιανουαρίου.

Η απεργία που πραγματοποιείται χωρίς 24ωρη προειδοποίηση και χωρίς προσωπικό ασφαλείας είναι παράνομη. Η παράνομη λόγω μη προειδοποιήσεως απεργία παραμένει παράνομη ακόμα και αν για τη συνέχιση αυτής γίνει 24ωρη προειδοποίηση του εργοδότη, ή διατεθεί εκ των υστέρων προσωπικό ασφαλείας.

Αν κατά τη διάρκεια της απεργίας εκλείψει οποιαδήποτε από τις προϋποθέσεις νομιμότητάς της, όπως, αν προστεθούν νέα αιτήματα, αν τα νέα αιτήματα δεν έχουν προηγουμένως γίνει γνωστά στον εργοδότη, αν υπάρξει εκτροπή της απεργίας σε κατάληψη των χώρων εργασίας, ή σε παρακώλυση της εργασίας των μη απεργών. η απεργία καθίσταται παράνομη. 

Η αποχή από την εργασία λόγω συμμετοχής σε απεργία που κηρύχθηκε παράνομη αποτελεί παραβίαση των ατομικών συμβάσεων εργασίας.

ΤΕΚΜΗΡΙΟ ΝΟΜΙΜΟΤΗΤΑΣ

Η απεργία θεωρείται νόμιμη μέχρι τη χρονική στιγμή, που θα κριθεί από το δικαστήριο παράνομη η κήρυξή της.

ΑΠΑΓΟΡΕΥΣΕΙΣ

Απαγορεύεται κατά την διάρκεια απεργίας

α) Η πρόσληψη απεργοσπαστών

β) Η ανταπεργία (lock out)

γ) Η λήψη ασφαλιστικών  μέτρων  κατά  της  πραγματοποίησης της απεργίας. 

Η  απαγόρευση  είναι  γενική  και  χωρίς  εξαιρέσεις. Είναι δυνατή, όμως, η απαγόρευση με ασφαλιστικά μέτρα, παράνομων πράξεων των απεργών, όπως απαγόρευση εισόδου στις εγκαταστάσεις της επιχείρησης.

ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗΣ ΣΕ ΝΟΜΙΜΗ ΑΠΕΡΓΙΑ

α) Αναστέλλεται  η  άσκηση  του  διευθυντικού  δικαιώματος  του  εργοδότη.

β) Απαγορεύεται η απόλυση και  από  κάθε  άλλο  ζημιογόνο μέτρο για τον εργαζόμενο.

γ) Αίρεται  η  υποχρέωση  του   απεργού  για  παροχή  εργασίας  και  η  υποχρέωση  του  εργοδότη  για  την καταβολή των αποδοχών των ημερών απεργίας. 

δ) Ο χρόνος της απεργίας εξομοιώνεται με χρόνο εργασίας.

ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗΣ ΣΕ ΜΗ ΝΟΜΙΜΗ ΑΠΕΡΓΙΑ

α) Συνιστά  αυθαίρετη  απουσία  από  την  εργασία  και  μπορεί  υπό  προϋποθέσεις  να εκληφθεί ως παραίτηση.

β) Υπάρχει κίνδυνος  κίνησης  πειθαρχικών  διαδικασιών  σύμφωνα  με  τις  διατάξεις  του  Κανονισμού  εργασίας  που  ισχύει  στην  επιχείρηση.

γ) Υπάρχει κίνδυνος αστικής  ευθύνης  αποζημίωσης του εργοδότη από τον απεργό, για οποιαδήποτε ζημία υπέστη από την απεργία.

ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΟΙ ΣΤΟ ΔΗΜΟΣΙΟ, ΝΠΔΔ, ΟΤΑ 

Προκειμένου  για  εργαζόμενους  με  σχέση  εργασίας  ιδιωτικού  δικαίου  στο  Δημόσιο,  στα  ΝΠΔΔ,  στους  ΟΤΑ  και  στις  υπηρεσίες  δημοσίου  χαρακτήρα  ή  κοινής  ωφελείας,  απαιτείται  ειδική  γνωστοποίηση  των  αιτημάτων  και  του  χρόνου  έναρξης  της  απεργίας  με  έγγραφο  που  κοινοποιείται  με  δικαστικό  επιμελητή  (4)  πλήρεις  ημέρες  πριν  από  την  πραγματοποίηση  της  απεργίας  στον  εργοδότη,  στο  Υπουργείο  που  ασκεί  τη  σχετική  εποπτεία και στον Υπουργό Απασχόλησης.